Τα πρώτα υποσυστήματα του νέου Taxis αναμένεται να παραδοθούν σταδιακά μέσα στο 2026, ενώ η ολοκλήρωση του έργου έχει ορίζοντα το 2029. Το νέο πληροφοριακό σύστημα θα ενοποιήσει TAXIS, TAXISnet και ELENXIS, συγκεντρώνοντας σε έναν ψηφιακό φάκελο στοιχεία για πολίτες και επιχειρήσεις. Στις προδιαγραφές του προβλέπεται η διατήρηση ιστορικού μεταβολών για περισσότερα από 100 χρόνια, καθώς και η αναβάθμιση των δυνατοτήτων διασταύρωσης δεδομένων.
Μια ριζική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η φορολογική διοίκηση συγκεντρώνει και αξιοποιεί τις πληροφορίες για τους φορολογουμένους προετοιμάζει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Το νέο ενοποιημένο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Φορολογίας φιλοδοξεί να αντικαταστήσει τα τρία βασικά υφιστάμενα συστήματα, δημιουργώντας μια ενιαία εικόνα για τη φορολογική κατάσταση, την οικονομική δραστηριότητα και τις μεταβολές στα στοιχεία κάθε φυσικού ή νομικού προσώπου.
Το χαρακτηριστικό που ξεχωρίζει είναι η λεγόμενη «μνήμη ελέφαντα»: σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές, το σύστημα θα διατηρεί το ιστορικό αλλαγών για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τα 100 χρόνια, με δυνατότητα αρχειοθέτησης, αναζήτησης και ανάκτησης παλαιότερων δεδομένων.
Παράλληλα, θα αξιοποιεί νέες τεχνολογίες για την ανάλυση πληροφοριών και την υποστήριξη των φορολογικών ελέγχων, ενώ προβλέπεται η διεύρυνση των διασυνδέσεων με άλλα πληροφοριακά συστήματα.
Πότε θα ολοκληρωθεί το νέο Taxis
Η ΑΑΔΕ οργανώνει τη σταδιακή παραλαβή των εφαρμογών του έργου. Με απόφαση του διοικητή της, Γιώργου Πιτσιλή, αναδιοργανώθηκε η 15μελής Ομάδα Διοίκησης Έργου, καθώς και οι υποομάδες εργασίας που είναι αρμόδιες για την παρακολούθηση της υλοποίησης και την προετοιμασία της μετάβασης στο νέο σύστημα.
Μέσα στο 2026 προβλέπεται να παραδοθούν οι πρώτες εφαρμογές, μεταξύ των οποίων το νέο Φορολογικό Μητρώο, ο βασικός πυρήνας διαχείρισης φορολογουμένων, οι υπηρεσίες ταυτοποίησης και πρόσβασης, νέες ηλεκτρονικές υπηρεσίες για φυσικά και νομικά πρόσωπα και η πρώτη έκδοση της ενιαίας καρτέλας φορολογουμένου.
Η παράδοση μιας εφαρμογής, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι θα τεθεί αυτομάτως σε λειτουργία. Η ΑΑΔΕ θα αποφασίζει πότε θα ενεργοποιείται κάθε τμήμα, ανάλογα με την ετοιμότητά του και τη συμβατότητά του με τις υφιστάμενες εφαρμογές.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 86.181.528,66 ευρώ, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η ολοκλήρωσή του έχει προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο του 2029, ενώ προβλέπεται επιπλέον τετραετής περίοδος συντήρησης, προϋπολογισμού 33.460.160 ευρώ.
Τεχνητή νοημοσύνη και διασταυρώσεις δεδομένων
Στόχος του νέου συστήματος είναι να ενισχύσει τις δυνατότητες της φορολογικής διοίκησης στον εντοπισμό ασυμφωνιών, στην αξιολόγηση κινδύνων και στην αποτελεσματικότερη διενέργεια ελέγχων.
Μεταξύ των λειτουργιών που προβλέπονται είναι:
- Αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις: Αξιοποίηση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης και ανάλυσης δεδομένων για τον εντοπισμό πιθανών φορολογικών παραβάσεων και περιπτώσεων μη συμμόρφωσης.
- Ενιαίος ψηφιακός φάκελος: Συγκέντρωση πληροφοριών που σήμερα τηρούνται σε διαφορετικές εφαρμογές και υπηρεσίες.
- Διαλειτουργικότητα: Δυνατότητα ανταλλαγής και άντλησης στοιχείων από άλλα πληροφοριακά συστήματα, όπου προβλέπεται από το θεσμικό πλαίσιο.
- Ιστορικό μεταβολών: Ανάκτηση της εικόνας που παρουσίαζε το φορολογικό μητρώο σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή.
- Εντοπισμός ανενεργών φορολογουμένων: Συστηματική καταγραφή της κατάστασης φυσικών και νομικών προσώπων.
Στις διασυνδέσεις που περιγράφονται στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται φορείς όπως το Κτηματολόγιο, ο e-ΕΦΚΑ, το ΚΕΑΟ, το ΓΕΜΗ, η ΕΡΓΑΝΗ, τα επιμελητήρια και τα δικαστήρια. Προβλέπεται επίσης η αξιοποίηση στοιχείων από πιστωτικά ιδρύματα και η συνεργασία με φορολογικές αρχές άλλων χωρών, στο πλαίσιο των νόμιμων διαδικασιών.
Τι θα περιλαμβάνει ο ψηφιακός φάκελος
Το νέο Φορολογικό Μητρώο θα συγκεντρώνει πληροφορίες για την ταυτότητα, την επαγγελματική δραστηριότητα, την περιουσιακή κατάσταση και τις σχέσεις κάθε φορολογουμένου με άλλα φυσικά ή νομικά πρόσωπα.
1. Ταυτότητα και προσωπικά στοιχεία
Στο μητρώο προβλέπεται να καταχωρίζονται στοιχεία ταυτοποίησης από επίσημες πηγές, όπως το Μητρώο Πολιτών και οι αρμόδιες διοικητικές και αστυνομικές αρχές. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται στοιχεία ταυτότητας, διαβατηρίων και αδειών διαμονής.
Θα καταγράφονται επίσης ο Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ), ο Προσωπικός Αριθμός Πολίτη, ο Αριθμός Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης (ΑΜΚΑ), η φορολογική κατοικία και, όπου απαιτείται, στοιχεία ΑΦΜ ή ΦΠΑ από το εξωτερικό, με δυνατότητες διασταύρωσης μέσω συστημάτων όπως το VIES.
2. Εισοδήματα, εργασία και επιχειρηματική δραστηριότητα
Το σύστημα θα συγκεντρώνει στοιχεία για την κατηγορία απασχόλησης, τον εργοδότη και την επαγγελματική δραστηριότητα, μέσω των προβλεπόμενων διασυνδέσεων με αρμόδιους φορείς.
Για επιχειρήσεις και επαγγελματίες θα περιλαμβάνει τους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ), τις ημερομηνίες έναρξης, μεταβολής ή διακοπής εργασιών, καθώς και τις έδρες και τις επαγγελματικές εγκαταστάσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Στις πληροφορίες περιλαμβάνονται ακόμη στοιχεία για την τήρηση λογιστικών αρχείων, την υπαγωγή σε καθεστώτα ΦΠΑ, τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές και τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, όπου εφαρμόζονται.
3. Τραπεζικοί λογαριασμοί και περιουσιακά στοιχεία
Στις προβλεπόμενες κατηγορίες δεδομένων περιλαμβάνονται τραπεζικοί λογαριασμοί, συμπεριλαμβανομένων επαγγελματικών, καθώς και πληροφορίες για την περιουσιακή κατάσταση των φορολογουμένων.
Τα στοιχεία μπορεί να αφορούν ακίνητα, οχήματα, σκάφη, αεροσκάφη, μετοχές και άλλα περιουσιακά στοιχεία μεγάλης αξίας, αλλά και ληξιπρόθεσμες οφειλές. Η αξιοποίησή τους αποσκοπεί στην πληρέστερη εικόνα της φορολογικής κατάστασης και στη διενέργεια διασταυρώσεων σύμφωνα με τις νόμιμες διαδικασίες.
4. Οικογενειακή κατάσταση και κοινωνικές παροχές
Στο μητρώο προβλέπεται να περιλαμβάνονται η οικογενειακή κατάσταση, τα προστατευόμενα μέλη και οι σχέσεις μεταξύ μελών μιας οικογένειας.
Επιπλέον, μπορούν να καταχωρίζονται ιδιότητες που σχετίζονται με προνοιακές παροχές ή επιδόματα, όπως η αναπηρία, η τριτεκνία και η πολυτεκνία, καθώς και πληροφορίες για τη γονική μέριμνα ή τη δικαστική συμπαράσταση, όπου απαιτούνται για τη διεκπεραίωση διοικητικών διαδικασιών.
5. Εταιρικές σχέσεις και εκπροσώπηση
Για τις εταιρείες και τις λοιπές νομικές οντότητες προβλέπεται η καταγραφή στοιχείων από επίσημα μητρώα, όπως το ΓΕΜΗ, καθώς και των σχέσεων μεταξύ επιχειρήσεων και φυσικών προσώπων.
Στις πληροφορίες περιλαμβάνονται συμμετοχές σε εταιρείες, ιδιότητες μελών διοικητικών συμβουλίων, νόμιμοι εκπρόσωποι, εξουσιοδοτήσεις προς λογιστές και φοροτεχνικούς, αλλά και συνδεδεμένα ή συσχετιζόμενα ΑΦΜ.
Το σύστημα θα περιλαμβάνει επίσης στοιχεία για κληρονόμους, αποδοχές ή αποποιήσεις κληρονομιών και ποσοστά κληρονομικών μερίδων.
6. Ειδικά φορολογικά καθεστώτα και νομικές εκκρεμότητες
Στο μητρώο προβλέπεται να καταχωρίζονται πληροφορίες για ειδικά καθεστώτα φορολόγησης, φορολογικές απαλλαγές, κρατικές ενισχύσεις και υπαγωγή σε αναπτυξιακά προγράμματα.
Θα περιλαμβάνονται ακόμη στοιχεία για πτωχεύσεις, εκκαθαρίσεις, αναστολές λειτουργίας ή χρήσης ΑΦΜ και διαδικασίες αφερεγγυότητας, καθώς και διοικητικές ή δικαστικές αποφάσεις που επηρεάζουν τη φορολογική κατάσταση ενός προσώπου ή μιας επιχείρησης.
Στις καταχωρίσεις προβλέπονται επίσης νομιμοποιητικά έγγραφα, στοιχεία επικοινωνίας και διευθύνσεις κατοικίας ή επαγγελματικής εγκατάστασης, με δυνατότητα γεωγραφικού προσδιορισμού βάσει των διαθέσιμων δεδομένων της Δημόσιας Διοίκησης.
Τέλος, το σύστημα θα συνδέεται με ενεργές ή αρχειοθετημένες εντολές φορολογικού ελέγχου, ώστε να διατηρείται ιστορικό των σχετικών διοικητικών ενεργειών.
«Μνήμη ελέφαντα»: Τι σημαίνει η διατήρηση στοιχείων για 100 χρόνια
Η μακροχρόνια διατήρηση του ιστορικού αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του νέου Φορολογικού Μητρώου. Σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές, το σύστημα θα πρέπει να διατηρεί για περισσότερα από 100 χρόνια το ιστορικό των μεταβολών στα στοιχεία φυσικών προσώπων, επιχειρήσεων και άλλων νομικών οντοτήτων.
Δεν πρόκειται μόνο για τη διατήρηση της τελευταίας ενημερωμένης εικόνας ενός φορολογουμένου. Προβλέπεται η καταγραφή εγγραφών, αλλαγών και διαγραφών, ώστε να μπορεί να ανακτηθεί η εικόνα του μητρώου σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή.
Έτσι, θα είναι δυνατή η ανασύσταση του ιστορικού μεταβολών σε στοιχεία ταυτότητας, φορολογικής κατοικίας, επαγγελματικής δραστηριότητας, εταιρικών σχέσεων και εκπροσώπησης.
Το στοίχημα της νέας ψηφιακής εφορίας
Το νέο Taxis δεν αποτελεί απλώς μια τεχνολογική αναβάθμιση. Στόχος είναι η δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής υποδομής που θα επιτρέπει ταχύτερες διασταυρώσεις, καλύτερη εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων και αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των δεδομένων για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.
Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από την ομαλή μεταφορά των υφιστάμενων αρχείων, την αξιοπιστία των διασυνδέσεων, την ασφάλεια των πληροφοριών και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Τα πρώτα υποσυστήματα αναμένεται να παραδοθούν μέσα στο 2026, ενώ η πλήρης ολοκλήρωση του έργου έχει προγραμματιστεί για το τέλος του 2029. Μέχρι τότε, η μετάβαση θα γίνει σταδιακά, με την ΑΑΔΕ να καθορίζει πότε κάθε νέα εφαρμογή θα είναι έτοιμη να τεθεί σε λειτουργία.