Ο Ολλανδός Κλάας Κνοτ και ο Ισπανός Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος είναι οι δύο διεκδικητές της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μετά την ανακοίνωση της Κριστίν Λαγκάρντ ότι θα παραιτηθεί πρόωρα. Η διαδοχή της συνδέεται με πολιτικές διαπραγματεύσεις και συμφωνίες για άλλες κρίσιμες θέσεις στην ΕΕ, ενώ η απόφασή της ενίσχυσε τη φημολογία για τους λόγους της αποχώρησης και τα επόμενα σχέδιά της.
Η προθεσμία για την υποβολή υποψηφιοτήτων από τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης έληξε την Παρασκευή χωρίς εκπλήξεις. Οι δύο αναμενόμενοι υποψήφιοι είναι ο πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Ολλανδίας και ο πρώην διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας, ο οποίος σήμερα είναι γενικός διευθυντής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS). Για πολλούς, η εθνική προέλευσή τους αποτελεί και ένδειξη της κατεύθυνσης που θα μπορούσε να ακολουθήσει η Ευρωζώνη με την εκλογή τους.
Ο Κνοτ και η γερμανική στήριξη
Ο Κνοτ, ηλικίας πενήντα εννέα ετών, προέρχεται από την ομάδα των «φειδωλών» και παραδοσιακά κατατάσσεται στα «γεράκια» της νομισματικής πολιτικής. Προτάσσει τη σταθερότητα των τιμών και την αντιμετώπιση του πληθωρισμού, παρότι τα τελευταία χρόνια έχει υιοθετήσει πιο πραγματιστική και συναινετική στάση.
Διετέλεσε διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Ολλανδίας για 14 χρόνια και είχε ενεργό συμμετοχή στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ. Θεωρείται φαβορί, έχοντας και τη στήριξη της Γερμανίας, η οποία υποστηρίζει αυτή την προσέγγιση στη νομισματική πολιτική.
Παρότι η ΕΚΤ εδρεύει στη Φρανκφούρτη, κανένας Γερμανός δεν έχει αναλάβει μέχρι σήμερα την προεδρία της. Αυτό, ωστόσο, δεν περιορίζει τον ισχυρό λόγο της Γερμανίας στις αποφάσεις της Τράπεζας.
Κατά τη γερμανική εκτίμηση, οι αλλαγές που συνδέονται με την αποχώρηση Λαγκάρντ επιτρέπουν μια «ολοκληρωμένη λύση» για την κάλυψη κομβικών θέσεων στην ΕΚΤ τον επόμενο χρόνο. Μεταξύ αυτών είναι η διαδοχή της Γερμανίδας Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλους του Εκτελεστικού Συμβουλίου, η οποία θα μετακινηθεί στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στις αρχές Ιανουαρίου 2027.
Το 2027 θα μείνει κενή και η θέση του επικεφαλής οικονομολόγου. Η θητεία του Ιρλανδού Φίλιπ Λέιν ολοκληρώνεται στις 31 Μαΐου και είναι πιθανό το Βερολίνο να επιδιώξει να ορίσει τον διάδοχό του. Η Γερμανία έχει καταλάβει αυτή την ισχυρή θέση δύο φορές: με τον Γιούργκεν Σταρκ, από το 2006 έως το 2011, και με τον Ότμαρ Ίσινγκ, από το 1998 έως το 2006.
Ο ντε Κος και οι συμμαχίες υπέρ της υποψηφιότητάς του
Ο Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος, ηλικίας πενήντα πέντε ετών, είναι ιδιαίτερα έμπειρος Ισπανός οικονομολόγος και πρώην κεντρικός τραπεζίτης. Σε αντίθεση με τον Κνοτ, χαρακτηρίζεται «περιστέρι», υποστηρίζοντας μια πιο μετριοπαθή και πραγματιστική γραμμή. Δίνει ιδιαίτερο βάρος στην προστασία της οικονομικής ανάπτυξης, αποφεύγοντας τις απότομες ή υπερβολικές αυξήσεις των επιτοκίων, εκτός αν αυτές κρίνονται απολύτως αναγκαίες λόγω πληθωρισμού.
Μεταξύ των συναδέλφων του στην Ευρωζώνη έχει αποκτήσει ισχυρή φήμη για την ικανότητά του να γεφυρώνει διαφορές και να διαμορφώνει συναινέσεις: ανάμεσα στον ευρωπαϊκό Βορρά και Νότο, αλλά και ανάμεσα στους «φειδωλούς» και στους υποστηρικτές της συνοχής.
Η Wall Street Journal χαρακτήριζε τον Ισπανό υποψήφιο επικρατέστερο για την προεδρία. Υπέρ της υποψηφιότητάς του λειτουργεί το γεγονός ότι η Ισπανία δεν είχε ποτέ πρόεδρο στην ΕΚΤ, καθώς η Ευρωζώνη επιδιώκει γεωγραφικές ισορροπίες στα κορυφαία αξιώματα. Παράλληλα, ο ντε Κος έχει εξασφαλίσει την ασυνήθιστη πλήρη στήριξη τόσο της ισπανικής κυβέρνησης όσο και της αξιωματικής αντιπολίτευσης, σε μια φορτισμένη προεκλογική περίοδο.
Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης θα εξετάσουν επίσημα τις δύο υποψηφιότητες στο Eurogroup της Δευτέρας. Η τελική πολιτική απόφαση αναμένεται να ληφθεί από τους ηγέτες της ΕΕ, πιθανότατα στη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου. Για να εκλεγεί, ο νικητής θα χρειαστεί τη στήριξη τουλάχιστον 16 από τις 21 χώρες της Ευρωζώνης.