Περίπου 100 οινοποιεία σε όλη την Ελλάδα συμμετέχουν στην Παγκόσμια Ημέρα Οινοτουρισμού, την Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2026, προσκαλώντας το κοινό να γνωρίσει την παραγωγή και τον πολιτισμό του κρασιού. Η διοργάνωση συνδυάζει επισκέψεις, γευσιγνωσίες και περιπάτους στους αμπελώνες, με στόχο την ανάδειξη της τοπικής γαστρονομίας και του φυσικού πλούτου κάθε περιοχής.
Ο θεσμός ξεκίνησε το 2009 από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Οινοπαραγωγών Πόλεων (RECEVIN), αρχικά σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και απέκτησε παγκόσμια εμβέλεια το 2019. Ο οινοτουρισμός, ωστόσο, είχε αρχίσει να αναπτύσσεται διεθνώς από τα μέσα της δεκαετίας του 1970. Σημείο αναφοράς υπήρξε η ιστορική Τυφλή Δοκιμή του Παρισιού, γνωστή ως Judgment of Paris, στις 24 Μαΐου 1976, η οποία άλλαξε τα δεδομένα στην παγκόσμια οινοποιία. Σήμερα, τα άμεσα έσοδα της δραστηριότητας ξεπερνούν παγκοσμίως τα 50 δισεκατομμύρια ευρώ.
Στην Ελλάδα, τον συντονισμό της πανελλαδικής δράσης έχουν η Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Αμπέλου και Οίνου (ΕΔΟΑΟ) και η Εθνική Επιτροπή Οινοτουρισμού. Συμμετέχουν όλες οι περιφερειακές ενώσεις οινοπαραγωγών: από την Ένωση «Οινοποιοί Βορείου Ελλάδος», τους «Οίνους και Αποστάγματα Θεσσαλίας» και την Κεντρική Ελλάδα, έως τον Αμπελώνα Αττικής, την Πελοπόννησο, τα Νησιά Αιγαίου και το Δίκτυο Οινοποιών Κρήτης. Παράλληλα με τις εκδηλώσεις προβάλλεται η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία «Wine in Moderation», με μήνυμα την υπεύθυνη κατανάλωση.
Η βιωσιμότητα του αμπελουργού στο επίκεντρο
Για τις προοπτικές και τις δυσκολίες του κλάδου μίλησαν στο ertnews.gr ο πρόεδρος της Κεντρικής Συνεταιριστικής Ένωσης Αμπελοοινικών Προϊόντων (ΚΕΟΣΟΕ), Χρήστος Μάρκου, και ο καθηγητής Θάνος Καραθάνος, πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Οινολόγων και μέλος της Εθνικής Επιτροπής Οινοτουρισμού.
Ο κ. Μάρκου περιέγραψε τον οινοτουρισμό ως μια σύγχρονη κοινωνική δραστηριότητα που συνδέει την κατανάλωση με την παραγωγή. Όπως ανέφερε, φέρνει σε άμεση επαφή τη θεωρητική γνώση του οινολόγου ή του γευσιγνώστη με την πρακτική εμπειρία του αμπελουργού και του οινοποιού.
Επισήμανε ακόμη ότι το κρασί, από βασικό αγροτικό τρόφιμο, έχει εξελιχθεί σε φορέα ιδιαίτερης ιστορικής και πολιτιστικής ταυτότητας, προσφέροντας απόλαυση και αναδεικνύοντας το φυσικό περιβάλλον και τη μεσογειακή διατροφή. Συνέδεσε, όμως, άμεσα το μέλλον του ελληνικού κρασιού με τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα του αμπελουργού.
Ο πρόεδρος της ΚΕΟΣΟΕ εξέφρασε επίσης προβληματισμό για το αρνητικό διεθνές περιβάλλον, αναφερόμενος στην οικονομική ύφεση, στην αύξηση του κόστους εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης και στα νέα περιοριστικά μέτρα για το αλκοόλ. Υπογράμμισε ότι απαιτούνται προσεκτικοί χειρισμοί, ώστε να προστατευθεί η ταυτότητα του οίνου ως πολιτισμικού προϊόντος.
Ο στόχος για επισκέψεις σε όλες τις εποχές
Ο κ. Καραθάνος ανέφερε ότι στη δράση συμμετέχουν περίπου 100 οινοποιεία σε ολόκληρη τη χώρα. Χαρακτήρισε τη φετινή χρονιά εξαιρετική τόσο ως προς την ποσότητα όσο και ως προς την ποιότητα, παρά τις δυσκολίες και τα σοβαρά προβλήματα που είχε προκαλέσει ο περονόσπορος τα προηγούμενα χρόνια.
Εξήγησε ότι η συμμετοχή τον Νοέμβριο είναι πιο επιλεκτική σε σχέση με τον Μάιο, όταν οι «Ανοιχτές Πόρτες» κινητοποιούν μαζικότερα τα οινοποιεία. Τα μεσαία και μεγάλα διαθέτουν την οργάνωση και το εξειδικευμένο προσωπικό που χρειάζονται οι ξεναγήσεις και οι γευσιγνωσίες. Αντίθετα, οι μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις συχνά δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στην τουριστική φιλοξενία, η οποία προϋποθέτει ξεχωριστή τεχνογνωσία και υποδομές.
Στα νησιά, σύμφωνα με τον ίδιο, η ήδη υπάρχουσα τουριστική κίνηση διευκολύνει τις επενδύσεις στον οινοτουρισμό. Στην ενδοχώρα, όμως, η ανάπτυξη στηρίζεται αποκλειστικά σε όσους επενδύουν στρατηγικά στη σύνδεση του οινοποιείου με τα τοπικά καταλύματα, τα εστιατόρια και τα προϊόντα της περιοχής.
Επιδίωξη παραμένει η καθιέρωση ενός οινοτουρισμού τεσσάρων εποχών, ώστε να περιοριστεί η εποχικότητα του ελληνικού προϊόντος και να ενισχυθεί η ανάπτυξη σε ολόκληρη την ελληνική περιφέρεια.
Η ελληνική οινοπαραγωγή το 2025
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΚΕΟΣΟΕ, η ελληνική οινοπαραγωγή το 2025 ανήλθε συνολικά σε 1.645,2 χιλιάδες εκατόλιτρα (HL). Τον μεγαλύτερο όγκο αντιπροσώπευσαν οι οίνοι χωρίς Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ).
- Οίνοι χωρίς ΠΟΠ και ΠΓΕ: 810,9 χιλιάδες HL.
- Οίνοι Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ): 412,1 χιλιάδες HL.
- Ποικιλιακοί Οίνοι: 282,7 χιλιάδες HL.
- Οίνοι Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ): 134,9 χιλιάδες HL.
- Λοιπές κατηγορίες οίνων: 4,6 χιλιάδες HL.
Η παραγωγή αυξήθηκε κατά 15% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Παρέμεινε, ωστόσο, κατά 15,07% χαμηλότερη από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.