Την ανάγκη προσωρινών, στοχευμένων μέτρων για τη στήριξη των πολιτών απέναντι στις προκλήσεις ενός ιδιαίτερα δύσκολου χειμώνα υπογράμμισε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Europe Today» του Euronews και στον δημοσιογράφο Stefan Grobe. Παράλληλα, έθεσε ως πιο βιώσιμη απάντηση τις επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές.
Στη συνέντευξή του αναφέρθηκε στο αυξημένο κόστος κεφαλαίου, στη δημοσιονομική θέση της Ελλάδας, στις ευρωπαϊκές μεταρρυθμίσεις και στις αμυντικές δαπάνες. Περιέγραψε, επίσης, το χρονοδιάγραμμα για τις αποφάσεις σχετικά με τρεις θέσεις στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μεταξύ των οποίων και εκείνη της προέδρου.
Στήριξη ανάλογα με τις δυνατότητες κάθε χώρας
Για τον πληθωρισμό και την προστασία των νοικοκυριών, ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι το ποσοστό του 4%, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Eurostat, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην άνοδο των τιμών της ενέργειας. Συνέδεσε έτσι την πληθωριστική πίεση με την ενεργειακή κρίση και επισήμανε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν να συντονίσουν τόσο τις ενέργειές τους όσο και τη στήριξη προς τους πολίτες.
Όπως εξήγησε, η στήριξη λαμβάνει διαφορετικές μορφές, ανάλογα με τις δημοσιονομικές δυνατότητες κάθε χώρας. «Κοινός μας στόχος, ωστόσο, είναι να στηρίξουμε τους πολίτες ώστε να ανταποκριθούν στις προκλήσεις ενός ιδιαίτερα δύσκολου χειμώνα», δήλωσε.
Χαρακτήρισε τις επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές την πιο βιώσιμη απάντηση, σημειώνοντας, ωστόσο, ότι χρειάζονται και προσωρινές παρεμβάσεις. Αυτές, ανέφερε, πρέπει να προσαρμόζονται στις ανάγκες των πολιτών και να στηρίζουν ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους και όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
Στο πλαίσιο αυτό, περιέγραψε ως σημαντικό μέρος της δουλειάς του Eurogroup τη διαμόρφωση κοινής αντίληψης για το πρόβλημα και κοινής γλώσσας για την περιγραφή του, ώστε να εξεταστούν οι λύσεις και ο αποτελεσματικότερος τρόπος αντίδρασης.
«Η εποχή του φθηνού χρήματος ανήκει στο παρελθόν»
Στην ερώτηση για την άνοδο των τιμών της ενέργειας και των αποδόσεων των ομολόγων, ο πρόεδρος του Eurogroup είπε ότι οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρώπης παρακολουθούν προσεκτικά τις εξελίξεις. Το ζήτημα συζητείται όχι μόνο στις συνεδριάσεις του Eurogroup και του ECOFIN, αλλά σε συνεχή βάση, με διαρκή επικοινωνία για τον συντονισμό των ενεργειών τους.
«Η εποχή του φθηνού χρήματος ανήκει στο παρελθόν», ανέφερε, περιγράφοντας ένα περιβάλλον υψηλότερου κόστους κεφαλαίου. Συγκρίνοντας το 2016 με το 2026, σημείωσε ότι η μέση απόδοση των δεκαετών ομολόγων ήταν 1.1% το 2016, ενώ σήμερα βρίσκεται στο 4%.
Απέδωσε αυτή τη μεταβολή σε σειρά παραγόντων. Μεταξύ αυτών κατονόμασε τα δημοσιονομικά δεδομένα, καθώς, όπως είπε, το μέσο δημοσιονομικό έλλειμμα είναι διπλάσιο από ό,τι πριν από δέκα χρόνια. Πρόσθεσε την ενέργεια, τις αυξημένες δαπάνες, τις κοινωνικές δαπάνες και τις μεγαλύτερες επενδυτικές ανάγκες.
Η ελληνική εμπειρία και οι δυνατότητες της Γερμανίας
Στην ερώτηση αν η σημερινή κατάσταση εγκυμονεί κινδύνους αντίστοιχους με εκείνους της ελληνικής οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, ο κ. Πιερρακάκης απάντησε ότι κάθε κατάσταση είναι διαφορετική. Είπε ότι, όταν ερωτάται με την ιδιότητα του υπουργού Οικονομικών της Ελλάδας για τα διδάγματα της κρίσης, συνήθως υπενθυμίζει πως η λέξη «ύβρις» είναι ελληνική και προσθέτει ότι στην πολιτική πιστεύει περισσότερο στην έμπνευση παρά στα μαθήματα προς άλλους.
Ως παράδειγμα αυτής της έμπνευσης ανέφερε ότι σήμερα πέντε ευρωπαϊκές χώρες εμφανίζουν δημοσιονομικό πλεόνασμα σε ονομαστικούς όρους: η Δανία και οι τέσσερις χώρες που εφάρμοσαν προγράμματα διάσωσης την προηγούμενη δεκαετία.
Αναφερόμενος στις δύσκολες αποφάσεις που ελήφθησαν, σημείωσε ότι ορισμένες ήρθαν με καθυστέρηση και άλλες όσο γρήγορα ήταν δυνατόν, αλλά σήμερα η Ελλάδα βρίσκεται σε θέση δημοσιονομικής ισχύος. Χαρακτήρισε την ανθεκτικότητα βασικό γνώρισμα τόσο της Ελλάδας όσο και συνολικά της Ευρώπης και ιδιαίτερα σημαντική για την αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων που ακολουθούν.
Η Ελλάδα «έμπνευση» για τη Γερμανία
Για το τι θα μπορούσε να μάθει η Γερμανία από την ελληνική εμπειρία, εν μέσω εκκλήσεων για ουσιαστικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, είπε ότι δέχθηκε την ίδια ερώτηση σε πρόσφατη επίσκεψή του στο Βερολίνο. Επανέλαβε ότι πιστεύει στην έμπνευση και όχι στην παράδοση μαθημάτων προς τον συνάδελφό του Lars Klingbeil ή τη γερμανική κυβέρνηση.
Κατά την εκτίμησή του, η Γερμανία γνωρίζει τι πρέπει να κάνει και να πετύχει, διαθέτοντας τεράστιες δυνατότητες που μπορούν να απελευθερώσουν σημαντική ανάπτυξη και αποτελώντας εξαιρετικά ισχυρή παραγωγική δύναμη. «Η Ευρώπη χρειάζεται τη Γερμανία και η Γερμανία χρειάζεται την Ευρώπη», δήλωσε.
Συνέδεσε τις αναπτυξιακές προοπτικές κάθε ευρωπαϊκού κράτους-μέλους με τη μεταρρυθμιστική ατζέντα του Eurogroup. Η Ένωση Κεφαλαιαγορών, η Τραπεζική Ένωση και οι συζητήσεις για την ενέργεια μπορούν, όπως είπε, να απελευθερώσουν αναπτυξιακές δυνατότητες, επηρεάζοντας τη Γερμανία, την Ελλάδα και κάθε Ευρωπαίο πολίτη. Γι’ αυτό, πρόσθεσε, οι σχετικές πρωτοβουλίες πρέπει να προχωρήσουν.
Άμυνα: Σημασία έχει και ο τρόπος διάθεσης των πόρων
Ο κ. Πιερρακάκης ρωτήθηκε επίσης για την ασυνήθιστη παρουσία του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Mark Rutte, στη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών την προηγουμένη της συνέντευξης. Χαρακτήρισε τη συζήτηση πολύ ενδιαφέρουσα και επανέφερε το ζήτημα του υψηλότερου κόστους κεφαλαίου, τονίζοντας ότι κάθε ευρώ πρέπει να αξιοποιείται ώστε να αποδίδει τη μέγιστη δυνατή αξία και το μεγαλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Επισήμανε ότι οι ανάγκες για αμυντικές επενδύσεις έχουν αυξηθεί και ότι γι’ αυτό υπάρχει η εθνική ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες. Όπως ανέφερε, οι υπολογισμοί άλλαξαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Το ζητούμενο, εξήγησε, δεν είναι μόνο πόσα χρήματα δαπανώνται, αλλά και πώς διατίθενται. Σύμφωνα με τον ίδιο, στην Ευρώπη δεν γίνονται αρκετές κοινές αμυντικές προμήθειες ούτε επαρκείς επενδύσεις στην έρευνα και την ανάπτυξη, ενώ χρειάζεται μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα μεταξύ των αμυντικών συστημάτων.
Για τον λόγο αυτό, υπογράμμισε την ανάγκη συντονισμού όχι μόνο μεταξύ των υπουργών Άμυνας, αλλά και μεταξύ των υπουργών Οικονομικών, οι οποίοι καλούνται να χρηματοδοτήσουν αυτές τις δαπάνες.
Το χρονοδιάγραμμα για τις θέσεις στην ΕΚΤ
Στο τέλος της συνέντευξης, ο Stefan Grobe έθεσε το ζήτημα της Ουκρανίας, του επόμενου προϋπολογισμού της ΕΕ και της διαδοχής της Christine Lagarde, ρωτώντας αν μπορούν να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες και να υπάρξει συμφωνία μέχρι τον Δεκέμβριο. Ο κ. Πιερρακάκης επιβεβαίωσε ότι αυτό είναι το χρονοδιάγραμμα για τις μεταρρυθμίσεις, τη λήψη αποφάσεων και την πλήρωση θέσεων.
Ειδικά για την ΕΚΤ, θέμα για το οποίο είπε ότι είχε ερωτηθεί και την προηγουμένη, ανέφερε πως η Christine Lagarde έχει ανακοινώσει ότι θα παραμείνει στη θέση της έως τις 7 Φεβρουαρίου. Συνεπώς, όπως εξήγησε, ιδανικά θα πρέπει να έχει ληφθεί επίσημη απόφαση έως το τέλος του έτους, δηλαδή μέχρι τον Δεκέμβριο. Διευκρίνισε ότι η απόφαση ανήκει στους ηγέτες.
Τόνισε ακόμη ότι δεν πρόκειται μόνο για μία θέση, αλλά για τρεις: εκείνη του προέδρου, του επικεφαλής οικονομολόγου και μία θέση στο Εκτελεστικό Συμβούλιο. Χαρακτήρισε τη συγκυρία αρκετά πρωτοφανή και είπε ότι πολλοί αντιμετωπίζουν τις αποφάσεις ως συνολικό πακέτο, προσέγγιση που ο ίδιος θεωρεί εύλογη.
Επανέλαβε ότι οι τελικές αποφάσεις λαμβάνονται σε επίπεδο ηγετών, με το Eurogroup να συμβάλλει στη διευκόλυνση της διαδικασίας και να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.