Οι μέσες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για σήμερα στην προημερήσια αγορά ξεπέρασαν τα 400 EUR/MWh σε αρκετές χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Η άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου, που καθορίζει την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, επιβαρύνεται από τη χαμηλή παραγωγή αιολικής και ηλιακής ενέργειας.
Οι τιμές στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνονται επί περισσότερο από έναν μήνα, σε επίπεδα που ενδέχεται να μετακυλιστούν στο κόστος για επιχειρήσεις, οργανισμούς και νοικοκυριά. Ο συνδυασμός χαμηλής αιολικής και ηλιακής παραγωγής είναι γνωστός ως dunkelflaute, γερμανικός όρος για συνθήκες σκοταδιού και άπνοιας.
Η Πολωνία καταγράφει την υψηλότερη τιμή, στα 460 EUR/MWh. Στην περιοχή που παρακολουθείται, το ηλεκτρικό ρεύμα είναι ακριβότερο στη Ρουμανία, με 411 EUR/MWh, και στη Βουλγαρία, με 404 EUR/MWh. Οι βραδινές αιχμές έχουν ξεπεράσει πρόσφατα τα 600 EUR/MWh σε αρκετές αγορές, σε επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί από την ενεργειακή κρίση του 2022. Στην άνοδο συνέβαλε και ο ψυχρότερος από το συνηθισμένο καιρός.
Η Νοτιοανατολική Ευρώπη και η Ουγγαρία συγκαταλέγονται συχνά στις περιοχές με τις υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου
Το ακριβό φυσικό αέριο αποτελεί το πιο πιεστικό ζήτημα, καθώς καθορίζει τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μέσω του μηχανισμού οριακής τιμολόγησης. Ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο και στη γύρω περιοχή περιόρισε από τις 28 Φεβρουαρίου τη διαθεσιμότητα ορυκτών καυσίμων και εμπορευμάτων, ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου αυξήθηκαν πολύ ταχύτερα από εκείνες του πετρελαίου.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποίησε ότι τα αποθέματα φυσικού αερίου υποχώρησαν στο χαμηλότερο επίπεδο για τη συγκεκριμένη περίοδο από το 2013. Εάν ο χειμώνας είναι ψυχρότερος και συνεχιστούν οι διαταραχές στον εφοδιασμό, ενδέχεται να πέσουν κάτω από το 10% έως το τέλος Μαρτίου.
Η εταιρεία αναλύσεων Kpler εκτιμά ότι οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο θα χρειάζονται τον περισσότερο χρόνο στις μεγάλες αγορές τον φετινό χειμώνα: πάνω από το 70% του χρόνου στη Γερμανία και πάνω από το 65% στη Γαλλία.
Το συμβόλαιο αναφοράς για το ολλανδικό φυσικό αέριο TTF, αφού ξεπέρασε τα 100 EUR/MWh στα τέλη του προηγούμενου μήνα, υποχώρησε στα 82 EUR/MWh. Ωστόσο, οι διαχειριστές μονάδων φυσικού αερίου έχουν κατά κανόνα προαγοράσει καύσιμο σε σημαντικά υψηλότερες τιμές, ενώ το σημερινό επίπεδο παραμένει υπερδιπλάσιο από εκείνο πριν από την έναρξη του πολέμου.
Τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια υπό κανονικές συνθήκες θα κάλυπταν μεγάλο μέρος του κενού. Όμως, ποταμοί και ταμιευτήρες έφθασαν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα το καλοκαίρι, ιδίως στη λεκάνη του Δούναβη. Η κατάσταση επηρέασε σοβαρά τη λειτουργία πυρηνικών μονάδων από τη Γαλλία έως τη Βουλγαρία, αλλά και λιγνιτικών και ανθρακικών θερμικών σταθμών, που χρειάζονται μεγάλες ποσότητες νερού για ψύξη. Τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες μπορούν να καλύπτουν βραχυχρόνιες διαταραχές, αλλά λειτουργούν σε πλήρη ισχύ μόνο για λίγες ώρες.
Προβλήματα σε Cernavodă και εισαγωγές στη Σερβία
Η κρατική ρουμανική Nuclearelectrica αντιμετώπισε νέο εμπόδιο στην επανενεργοποίηση του πυρηνικού σταθμού Cernavodă ισχύος 1.3 GW, ο οποίος παρέμενε πλήρως εκτός λειτουργίας από τα μέσα Αυγούστου λόγω της χαμηλής στάθμης του Δούναβη. Ο πρώτος από τους δύο αντιδραστήρες παρουσίασε τεχνική βλάβη χθες, τρεις ημέρες μετά την επανεκκίνησή του.
Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι θα αντικαταστήσει τον τεχνικό διευθυντή την 1η Δεκεμβρίου και ότι οι δύο αντιδραστήρες προγραμματίζεται να επαναλειτουργήσουν αύριο.
Στο Μαυροβούνιο, ο σταθμός άνθρακα Pljevlja, ο μοναδικός της χώρας, επανήλθε χθες σε λειτουργία έπειτα από τακτική δεκαήμερη συντήρηση. Η μονάδα ισχύος 225 MW λειτουργεί από την ελεγχόμενη από το κράτος Elektroprivreda Crne Gore, γνωστή και ως EPCG.
Η Σερβία, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη και η Βόρεια Μακεδονία εξαρτώνται από τον άνθρακα και τους κατά κύριο λόγο παλαιούς θερμικούς σταθμούς τους. Η εγχώρια προσφορά εξασθενεί και οι χώρες αναγκάζονται να εισάγουν τόσο στερεά καύσιμα όσο και ηλεκτρική ενέργεια.
Ο ενεργειακός εμπειρογνώμονας Ζέλικο Μάρκοβιτς δήλωσε στο σερβικό RTS ότι τον Οκτώβριο η Σερβία κάλυψε το 26% της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω εισαγωγών και ότι η τάση συνεχίστηκε τον τρέχοντα μήνα. Εκτίμησε πως οι αγορές ηλεκτρικής ενέργειας κοστίζουν στη χώρα από 8 έως 9 εκατομμύρια EUR ημερησίως.
Για τις 11 Νοεμβρίου, η Ουγγαρία και η Ρουμανία καταγράφουν τις υψηλότερες μέσες τιμές, στα 354 EUR/MWh και 352 EUR/MWh αντίστοιχα. Οι γειτονικές χώρες ακολουθούν σε μικρή απόσταση, με εξαίρεση την Ελλάδα, όπου η προημερήσια τιμή είναι 279 EUR/MWh.