Η επιβεβαίωση από Eurostat και ΕΛΣΤΑΤ των ισχυρών δημοσιονομικών επιδόσεων της Ελλάδας για το 2025 επανακαθορίζει τον κυβερνητικό σχεδιασμό, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ένα νέο πακέτο παρεμβάσεων που θα κορυφωθεί με τις εξαγγελίες της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο.
Το πρωτογενές πλεόνασμα έκλεισε στο 4,9% του ΑΕΠ, σημαντικά υψηλότερα από τον στόχο του 3,7%, εξέλιξη που δημιουργεί επιπλέον δημοσιονομικό χώρο, ακόμη και μετά την αφαίρεση των περιορισμών στις δαπάνες. Το αποτέλεσμα αυτό λειτουργεί ως βασικός μοχλός για την επιστροφή μέρους των εσόδων στην κοινωνία, μέσα από στοχευμένα μέτρα στήριξης.
Πακέτο ΔΕΘ: Ποιοι θα δουν μειώσεις φόρων και ενισχύσεις έως το 2027 – Τι έδειξαν τα στοιχεία για το υπερπλεόνασμα
Δημοσιονομικός χώρος 1,7 δισ. – Πώς κατανέμεται
Με βάση τα νέα δεδομένα, ο συνολικός διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος για την περίοδο 2025–2026 διαμορφώνεται στα 1,7 δισ. ευρώ.
Ήδη, τα πρώτα 500 εκατ. ευρώ έχουν ενεργοποιηθεί μέσω των πρόσφατων μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και εξειδίκευσε το οικονομικό επιτελείο. Αυτά περιλαμβάνουν ενισχύσεις σε οικογένειες, αυξήσεις επιδομάτων και παρεμβάσεις για ενοικιαστές και συνταξιούχους.
Από το υπόλοιπο ποσό:
- περίπου 200 εκατ. ευρώ αναμένεται να διοχετευθούν εντός του 2025 σε νέες παρεμβάσεις
- περίπου 1 δισ. ευρώ μεταφέρεται ως βασικό «καλάθι» εξαγγελιών για το 2027
Έτσι διαμορφώνεται ένα συνολικό πακέτο 1,2 δισ. ευρώ που θα αποτελέσει τον κορμό των ανακοινώσεων της ΔΕΘ.
Ανάπτυξη, φοροδιαφυγή και ενεργειακή πίεση
Ο σχεδιασμός της κυβέρνησης στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες:
Πρώτον, στη διατήρηση θετικού ρυθμού ανάπτυξης. Για το 2025, το ΑΕΠ αναθεωρείται ελαφρώς προς τα κάτω στο 2% από 2,4%, λόγω των διεθνών πιέσεων και της ενεργειακής κρίσης που συνδέεται με τον πόλεμο στο Ιράν. Ωστόσο, η πρόβλεψη για το 2027 αναθεωρείται ανοδικά στο 2% από 1,7%, εξισορροπώντας τη συνολική εικόνα.
Δεύτερον, στην ενίσχυση των δημοσίων εσόδων μέσω της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, που αποδίδει πλέον μετρήσιμα αποτελέσματα.
Τρίτον, στη συγκράτηση των δαπανών, η οποία επιτρέπει τη δημιουργία υπερπλεονασμάτων χωρίς τυπικές αυξήσεις φορολογικών συντελεστών.
Νέοι στόχοι για πλεονάσματα και χρέος
Η αναθεώρηση των μακροοικονομικών μεγεθών οδηγεί και σε νέα δημοσιονομικά ορόσημα:
- Πρωτογενές πλεόνασμα 2026: 3,2% του ΑΕΠ (από 2,8%)
- Πρωτογενές πλεόνασμα 2027: 3,2% του ΑΕΠ
- Δημόσιο χρέος 2025: 136,8% του ΑΕΠ (από 138,2%)
- Δημόσιο χρέος 2027: 130,3% του ΑΕΠ
Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν την εικόνα δημοσιονομικής σταθερότητας, η οποία αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συνέχιση των παρεμβάσεων.
Το πακέτο της ΔΕΘ: Στροφή σε επιχειρήσεις και αγορά
Το οικονομικό επιτελείο προσανατολίζεται σε ένα πακέτο με έντονο αναπτυξιακό αποτύπωμα, δίνοντας έμφαση σε επιχειρήσεις και επαγγελματίες.
Στο τραπέζι βρίσκονται:
- Η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις
- Η μείωση της προκαταβολής φόρου για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (σήμερα στο 80%)
- Νέα μείωση εργοδοτικών εισφορών από το 2027, πέραν της ήδη ανακοινωμένης
Η στόχευση είναι διπλή: ενίσχυση της ρευστότητας στην αγορά και διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής.
Το «παράθυρο» και οι αβεβαιότητες
Παρά το θετικό δημοσιονομικό περιβάλλον, ο τελικός σχεδιασμός θα εξαρτηθεί από εξωγενείς παράγοντες. Η εξέλιξη της ενεργειακής κρίσης και η γεωπολιτική αστάθεια παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τόσο την ανάπτυξη όσο και τα δημόσια έσοδα.
Σε αυτό το πλαίσιο, το πακέτο της ΔΕΘ διαμορφώνεται ως μια ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής πειθαρχίας και πολιτικής ανάγκης για στήριξη της κοινωνίας και της οικονομίας.
Η αξιοποίηση του υπερπλεονάσματος μετατρέπεται σε βασικό πολιτικό εργαλείο, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να δείξει ότι η δημοσιονομική υπεραπόδοση δεν παραμένει λογιστικό μέγεθος, αλλά επιστρέφει –έστω μερικώς– στην πραγματική οικονομία.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν το πακέτο των 1,2 δισ. ευρώ θα αποδειχθεί επαρκές απέναντι στις πιέσεις της καθημερινότητας ή αν θα ενισχύσει τη συζήτηση για το πώς και από πού παράγονται τελικά τα υπερπλεονάσματα.