Σε καθεστώς αναμονής παραμένουν οι αγρότες για την εφαρμογή της επιδότησης 15% στα λιπάσματα, καθώς το μέτρο, παρά την παράταση ισχύος του έως τον Αύγουστο, δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί στην πράξη.
Η ρύθμιση είχε ανακοινωθεί ως παρέμβαση για τη μείωση του κόστους παραγωγής, σε μια περίοδο έντονων πιέσεων λόγω των διεθνών εξελίξεων και του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, το βασικό εργαλείο εφαρμογής της, η ηλεκτρονική πλατφόρμα υποβολής των παραστατικών αγοράς, παραμένει κλειστή, με αποτέλεσμα οι παραγωγοί να έχουν ήδη πραγματοποιήσει αγορές και να διαθέτουν τιμολόγια χωρίς να μπορούν να τα καταθέσουν.
Σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Οικονομικών, η έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας μετατίθεται πλέον για τον Ιούνιο, καθώς απαιτείται πρόσθετη τεχνική προετοιμασία που αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στον Μάιο. Όπως επισημαίνεται, η διαδικασία είναι σύνθετη, καθώς εμπλέκονται πολλοί συναρμόδιοι φορείς και υπηρεσίες.
Τι προβλέπει το μέτρο
Η επιδότηση αφορά το 15% της αξίας των τιμολογίων αγοράς λιπασμάτων και καλύπτει αγορές από 15 Μαρτίου 2026 έως 31 Αυγούστου 2026.
- Αφορά περίπου 250.000 αγρότες
- Το επιπλέον δημοσιονομικό κόστος της παράτασης εκτιμάται σε 23 εκατ. ευρώ
- Συνολικά, το κόστος του μέτρου ανέρχεται περίπου σε 41 εκατ. ευρώ
- Πίεση ρευστότητας για τους παραγωγούς
Το βασικό ζήτημα για τους αγρότες είναι ο τρόπος καταβολής της ενίσχυσης, καθώς δεν λειτουργεί ως άμεση έκπτωση στην αγορά αλλά ως επιστροφή χρημάτων σε μεταγενέστερο χρόνο.
- Ο αγρότης πληρώνει εξ ολοκλήρου την αγορά λιπασμάτων
- Υποβάλλει τα τιμολόγια όταν ανοίξει η πλατφόρμα
- Η επιστροφή του 15% καταβάλλεται αργότερα
Ενδεικτικά, σε αγορά 1.000 ευρώ, η ενίσχυση αντιστοιχεί σε 150 ευρώ, τα οποία δεν συμψηφίζονται άμεσα, αλλά επιστρέφονται μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Αυτό δημιουργεί σημαντική πίεση ρευστότητας, ειδικά σε μια περίοδο αυξημένων αναγκών λίπανσης, όπου οι παραγωγοί καλούνται να καλύψουν άμεσα υψηλά κόστη.
Αυξήσεις στις τιμές λιπασμάτων
Παράλληλα, οι τιμές των λιπασμάτων παραμένουν αυξημένες, επιβαρύνοντας περαιτέρω το κόστος παραγωγής. Σύμφωνα με διεθνείς αναφορές, καταγράφονται σημαντικές αυξήσεις στην αγορά.
- Η τιμή της ουρίας στη Δυτική Ευρώπη εμφανίζει άνοδο περίπου 55% σε σχέση με τα προ πολέμου επίπεδα
- Καταγράφεται γενικότερη αύξηση στις τιμές λιπασμάτων λόγω διαταραχών στην ενέργεια και στις εφοδιαστικές αλυσίδες
- Οι αγορές αναζητούν νέες πηγές προμήθειας, γεγονός που ενισχύει την αβεβαιότητα
Αναμονή για την ενεργοποίηση της πλατφόρμας
Μέχρι να τεθεί σε λειτουργία το σύστημα υποβολής, οι παραγωγοί συνεχίζουν να συγκεντρώνουν τα παραστατικά χωρίς σαφή εικόνα για το πότε θα μπορέσουν να τα καταθέσουν και πότε θα λάβουν την ενίσχυση. Η παράταση του μέτρου έως τον Αύγουστο διευρύνει το χρονικό πλαίσιο επιλέξιμων αγορών, ωστόσο δεν αντιμετωπίζει το άμεσο πρόβλημα ρευστότητας που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας.