Οι καταναλωτές στην Ελλάδα βρίσκονται αντιμέτωποι με μια κρυφή μορφή ακρίβειας, γνωστή ως shrinkflation, όπου τα προϊόντα στα ράφια των σούπερ μάρκετ μειώνονται σε ποσότητα χωρίς αντίστοιχη μείωση τιμής. Το αποτέλεσμα είναι ότι πληρώνουν το ίδιο ή και περισσότερο για λιγότερο προϊόν, με την πραγματική αύξηση να «κρύβεται» στην τιμή ανά κιλό ή λίτρο.
Τι είναι το shrinkflation και πώς επηρεάζει τους καταναλωτές
Η πρακτική του shrinkflation αποτελεί μια έμμεση ανατίμηση που εφαρμόζεται συστηματικά τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά την περίοδο έντονου πληθωρισμού 2022–2024. Αντί να αυξήσουν εμφανώς τις τιμές, οι βιομηχανίες τροφίμων και βασικών ειδών μειώνουν το καθαρό βάρος ή τον όγκο των προϊόντων.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι προϊόν που από 500 γραμμάρια μειώνεται στα 450 γραμμάρια, διατηρώντας την ίδια τιμή. Έτσι, το κόστος ανά κιλό αυξάνεται σημαντικά, χωρίς να γίνεται άμεσα αντιληπτό από τον καταναλωτή, ο οποίος έχει συνηθίσει την ίδια συσκευασία και εμφάνιση.
Ποια προϊόντα έχουν υποστεί τη μεγαλύτερη συρρίκνωση
Η συρρίκνωση προϊόντων καταγράφεται σε ευρύ φάσμα αγαθών, από τρόφιμα μέχρι είδη προσωπικής υγιεινής. Τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αφορούν σνακ, γλυκίσματα και βασικά καταναλωτικά προϊόντα.
Στα ράφια των σούπερ μάρκετ έχουν ήδη εντοπιστεί περιπτώσεις όπως πατατάκια που από 90 γραμμάρια πωλούνται πλέον στα 70 γραμμάρια, τυρογαριδάκια που μειώθηκαν από 85 σε 80 γραμμάρια, ενώ προϊόντα όπως τα «δρακουλίνια» έπεσαν από τα 75 στα 60 γραμμάρια. Αντίστοιχα, οικογενειακές συσκευασίες παγωτού έχουν περιοριστεί από τα 3 λίτρα στα 2,7 λίτρα, ενώ ακόμη και οι κάψουλες καφέ εμφανίζονται μειωμένες από 57 σε 52 γραμμάρια.
Η πρακτική επεκτείνεται και σε κατηγορίες όπως τα δημητριακά, τα μπισκότα, τα απορρυπαντικά και τα καλλυντικά, επιβεβαιώνοντας ότι πρόκειται για γενικευμένη στρατηγική της αγοράς.
Πώς μπορούν οι καταναλωτές να εντοπίσουν τις «κρυφές» αυξήσεις
Η πιο αξιόπιστη μέθοδος για να αποφευχθεί η παγίδα του shrinkflation είναι η σύγκριση της τιμής ανά μονάδα μέτρησης, δηλαδή ανά κιλό ή ανά λίτρο. Εκεί αποκαλύπτεται η πραγματική αύξηση.
Παράλληλα, οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σε ενδείξεις όπως «νέο μέγεθος» ή «βελτιωμένη συνταγή», καθώς και σε αλλαγές στη συσκευασία, που συχνά συνοδεύουν τη μείωση ποσότητας χωρίς ξεκάθαρη ενημέρωση.
Έρχονται νέες αυξήσεις τιμών
Πέρα από τη συρρίκνωση προϊόντων, η αγορά ετοιμάζεται για νέο κύμα ανατιμήσεων. Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, ήδη έχουν περάσει νέοι τιμοκατάλογοι από τις βιομηχανίες προς τα σούπερ μάρκετ, με αυξήσεις που φτάνουν έως και το 15%.
Οι αυξήσεις αυτές αναμένεται να επηρεάσουν κυρίως τα τυροκομικά προϊόντα, τα αλλαντικά, το γάλα εβαπορέ και τις σοκολάτες, επιβαρύνοντας περαιτέρω το καλάθι του νοικοκυριού.
Γιατί το κόστος ζωής συνεχίζει να αυξάνεται «αθόρυβα»
Το φαινόμενο του shrinkflation σε συνδυασμό με τις άμεσες ανατιμήσεις δημιουργεί ένα διπλό βάρος για τα νοικοκυριά. Από τη μία πλευρά, οι καταναλωτές πληρώνουν περισσότερα χωρίς να το αντιλαμβάνονται άμεσα, και από την άλλη έρχονται αντιμέτωποι με νέες αυξήσεις τιμών σε βασικά αγαθά.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η ακρίβεια δεν εκφράζεται πλέον μόνο μέσα από εμφανείς αυξήσεις, αλλά και μέσω πιο «έξυπνων» πρακτικών της αγοράς, που περνούν απαρατήρητες στο καθημερινό καλάθι.
Το αποτέλεσμα είναι ένα διαρκώς αυξανόμενο κόστος ζωής, που πιέζει τα εισοδήματα και απαιτεί μεγαλύτερη προσοχή από τους καταναλωτές στις καθημερινές τους αγορές.