Η κυβέρνηση εξετάζει την κατάργηση των αναδρομικών περικοπών στις συντάξεις χηρείας που δεν εφαρμόστηκαν από το 2019 έως σήμερα, σε μια κίνηση που επηρεάζει άμεσα περίπου 118.000 συντάξεις και συνολικά έως 295.000 δικαιούχους. Το σχέδιο προβλέπει διορθώσεις στις μειώσεις που επιβλήθηκαν μετά την πρώτη τριετία, αλλά και επαναφορά ποσών για όσους υπέστησαν άδικες περικοπές.
Ποιες συντάξεις χηρείας αφορά η ρύθμιση;
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι συντάξεις χηρείας που, βάσει νόμου, έπρεπε να μειωθούν κατά 50% μετά την πρώτη τριετία, αλλά αυτό δεν εφαρμόστηκε στην πράξη για μεγάλο αριθμό δικαιούχων. Συγκεκριμένα, περίπου 118.000 συντάξεις συνέχισαν να καταβάλλονται χωρίς περικοπές, με τις 60.000 να έχουν απονεμηθεί μετά τον Μάιο του 2016 και τις υπόλοιπες 58.000 πριν από αυτή την ημερομηνία.
Η προωθούμενη ρύθμιση στοχεύει να «κλείσει» οριστικά αυτή την εκκρεμότητα, χωρίς να ζητηθούν αναδρομικά από τους συνταξιούχους, κάτι που αποτελούσε βασικό φόβο για χιλιάδες οικογένειες.
Τι αλλάζει για όσους υπέστησαν περικοπές;
Για μια δεύτερη κατηγορία, περίπου 11.500 συνταξιούχοι χηρείας του Δημοσίου, οι οποίοι είδαν τις συντάξεις τους να μειώνονται μετά το 2019, εξετάζεται αποκατάσταση των απωλειών. Το βασικό σενάριο προβλέπει επαναφορά της σύνταξης στο 70% της αρχικής, αντί για το 35% που λαμβάνουν σήμερα οι επιζώντες σύζυγοι.
Παράλληλα, εξετάζονται τρόποι επιστροφής των απωλειών είτε μέσω δόσεων είτε με συμψηφισμό στον φόρο εισοδήματος, ώστε να περιοριστεί η δημοσιονομική επιβάρυνση.
Τι ισχύει για όσους λαμβάνουν δύο συντάξεις;
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για όσους λαμβάνουν σύνταξη χηρείας μαζί με δική τους σύνταξη. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται να παραμείνουν ακέραιες και οι δύο εθνικές συντάξεις, αποφεύγοντας νέες περικοπές που θα προέκυπταν από την εφαρμογή της λεγόμενης «εγκυκλίου Τσακλόγλου».
Η αλλαγή αυτή συνδέεται με τροποποίηση του ορισμού της «σώρευσης συντάξεων», ώστε να θεωρείται σώρευση μόνο η λήψη πολλαπλών συντάξεων από ίδιο ασφαλιστικό δικαίωμα και όχι από μεταβίβαση, όπως συμβαίνει στη σύνταξη χηρείας.
Πότε αναμένονται οι οριστικές αποφάσεις;
το υπουργείο Εργασίας συλλέγει τα στοιχεία και επεξεργάζεται τις εκκρεμότητες, με στόχο μια συνολική νομοθετική ρύθμιση μέσα στο 2026. Οι τελικές αποφάσεις θα καθορίσουν τόσο το εύρος των επιστροφών όσο και το μοντέλο αποκατάστασης των αδικιών.
Το βέβαιο είναι ότι το νέο πλαίσιο για τις συντάξεις χηρείας επιχειρεί να διορθώσει ένα σύνθετο και άνισο καθεστώς που δημιουργήθηκε μετά το 2019, δίνοντας σαφές μήνυμα ότι οι πιο ευάλωτοι συνταξιούχοι μπαίνουν ξανά στο επίκεντρο.