Αναστάτωση και μεγάλη σύγχυση προκλήθηκε τις τελευταίες ημέρες σε εκατοντάδες εργαζόμενους με παράλληλη ασφάλιση, δηλαδή μισθωτούς που διατηρούν ταυτόχρονα και δραστηριότητα με «μπλοκάκι», καθώς είδαν ξαφνικά αναρτημένα στον προσωπικό τους λογαριασμό στον ΕΦΚΑ αλλά και στα email τους χρεωστικά εκκαθαριστικά με ποσά που εμφανίζονταν ως άμεσα απαιτητά προς πληρωμή μέχρι και την επόμενη Παρασκευή.
Πρόκειται για ασφαλισμένους που εργάζονται παράλληλα ως υπάλληλοι και ως ελεύθεροι επαγγελματίες, καταβάλλοντας ασφαλιστικές εισφορές μέσω διαφορετικών κατηγοριών απασχόλησης. Πολλοί από αυτούς βρέθηκαν αντιμέτωποι με απροσδόκητες χρεώσεις, θεωρώντας αρχικά πως πρόκειται είτε για νέες οφειλές είτε για επιπλέον ασφαλιστικές επιβαρύνσεις που δεν είχαν υπολογίσει.
Το γεγονός προκάλεσε κύμα αντιδράσεων, τηλεφωνημάτων και ερωτημάτων προς λογιστικά γραφεία και υπηρεσίες του ΕΦΚΑ, καθώς αρκετοί ασφαλισμένοι διαπίστωσαν ότι τα ποσά που εμφανίζονταν στα εκκαθαριστικά τους ήταν ιδιαίτερα υψηλά και δεν ανταποκρίνονταν στα πραγματικά δεδομένα των εισφορών που ήδη είχαν καταβληθεί μέσω της μισθωτής τους εργασίας.
Τα λάθη που «φούσκωσαν» τις οφειλές
Σύμφωνα με τη διοίκηση του ΕΦΚΑ, τα προβλήματα προέκυψαν εξαιτίας καθυστερήσεων στην υποβολή των Αναλυτικών Περιοδικών Δηλώσεων (ΑΠΔ) για τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο του 2025 από ορισμένους μεγάλους οργανισμούς και εργοδότες.
Μεταξύ των φορέων που φέρονται να καθυστέρησαν την αποστολή των στοιχείων συγκαταλέγονται οργανισμοί όπως η ΕΡΤ, η ΕΥΔΑΠ και ο ΕΔΟΕΑΠ, με αποτέλεσμα το πληροφοριακό σύστημα του ΕΦΚΑ να μην έχει στη διάθεσή του πλήρη εικόνα των ασφαλιστικών εισφορών που είχαν ήδη πληρωθεί για λογαριασμό των εργαζομένων.
Έτσι, το ηλεκτρονικό σύστημα προχώρησε σε εκκαθαρίσεις χωρίς να συνυπολογίσει σωστά τα δεδομένα μισθωτής εργασίας, εμφανίζοντας λανθασμένα χρεωστικά υπόλοιπα σε ασφαλισμένους που στην πραγματικότητα δεν όφειλαν τα συγκεκριμένα ποσά. Το πρόβλημα φαίνεται πως συνδέεται και με τη μετάβαση του φορέα στο νέο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (ΟΠΣ), διαδικασία που οδήγησε σε παρατάσεις για την υποβολή των ΑΠΔ, δημιουργώντας τελικά αλυσιδωτές δυσλειτουργίες στις εκκαθαρίσεις.
Τι ανακοίνωσε ο ΕΦΚΑ
Μετά τις έντονες αντιδράσεις, ο ΕΦΚΑ εξέδωσε ανακοίνωση επιχειρώντας να καθησυχάσει τους ασφαλισμένους, ξεκαθαρίζοντας ότι όσοι έλαβαν λανθασμένα χρεωστικά εκκαθαριστικά δεν χρειάζεται να καταβάλουν την πρώτη δόση που εμφανίζεται με καταληκτική ημερομηνία την 29η Μαΐου 2026.
Όπως επισημαίνεται, μέσα στον Ιούνιο θα πραγματοποιηθεί νέα τροποποιητική εκκαθάριση, στην οποία θα ενσωματωθούν τα σωστά στοιχεία μισθωτής απασχόλησης, ώστε να διορθωθούν τα λάθη και να προκύψουν τα πραγματικά ποσά που αναλογούν σε κάθε ασφαλισμένο.
Στην επίσημη ενημέρωση του φορέα αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι: «Κατά την ολοκλήρωση της εκκαθαριστικής διαδικασίας ασφαλιστικών εισφορών μη μισθωτών για το έτος 2025, σε μικρό ποσοστό εκκαθαρίσεων δεν έχουν ληφθεί υπόψη στοιχεία μισθωτής απασχόλησης για τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο 2025, λόγω των παρατάσεων που είχαν δοθεί για την υποβολή των ΑΠΔ, ενόψει της μετάπτωσης στο νέο ΟΠΣ».
Παράλληλα, ο φορέας υπογραμμίζει ότι δεν απαιτείται καμία ενέργεια από τους ασφαλισμένους που επηρεάζονται από το πρόβλημα, μέχρι να ολοκληρωθεί ο νέος επανυπολογισμός.
Τι ισχύει για χρεωστικά και πιστωτικά εκκαθαριστικά
Η διαδικασία εκκαθάρισης ασφαλιστικών εισφορών αφορά κάθε χρόνο χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες και εργαζόμενους με παράλληλη απασχόληση. Όταν προκύπτει χρεωστικό υπόλοιπο, ο ασφαλισμένος καλείται να εξοφλήσει το ποσό σε έως και έξι μηνιαίες δόσεις, παράλληλα με την πληρωμή των τρεχουσών ασφαλιστικών εισφορών.
Οι περισσότερες χρεωστικές εκκαθαρίσεις αφορούν ασφαλισμένους που προέρχονται από το πρώην ΙΚΑ και τον πρώην ΟΑΕΕ – ΤΕΒΕ, κυρίως σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν μεταβολές στα εισοδήματα ή στις ασφαλιστικές κατηγορίες. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και περιπτώσεις πιστωτικών εκκαθαριστικών, όταν ο ασφαλισμένος έχει καταβάλει μεγαλύτερα ποσά από αυτά που τελικά απαιτούνταν. Αυτό συμβαίνει συνήθως όταν έχει επιλεγεί υψηλότερη ασφαλιστική κατηγορία ή όταν οι τελικές αποδοχές είναι χαμηλότερες από τις αρχικά υπολογισμένες.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ΕΦΚΑ είτε επιστρέφει τα ποσά στους ασφαλισμένους είτε τα συμψηφίζει με μελλοντικές ασφαλιστικές υποχρεώσεις.
Έντονη ανησυχία στους ασφαλισμένους
Το νέο περιστατικό έφερε ξανά στο προσκήνιο τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι με παράλληλη ασφάλιση, καθώς πολλοί από αυτούς βρίσκονται συχνά αντιμέτωποι με περίπλοκες διαδικασίες εκκαθάρισης, αλλαγές στις εισφορές και καθυστερήσεις στην ενημέρωση των στοιχείων τους.
Λογιστές και φοροτεχνικοί συμβουλεύουν τους ασφαλισμένους να μην προχωρούν άμεσα σε πληρωμές όταν διαπιστώνουν ασυνήθιστα ποσά ή ξαφνικές χρεώσεις, αλλά να επικοινωνούν πρώτα με τον ΕΦΚΑ ή τον λογιστή τους για διασταύρωση των στοιχείων. Την ίδια στιγμή, επαγγελματικοί φορείς ζητούν τη βελτίωση των ηλεκτρονικών συστημάτων του ΕΦΚΑ και ταχύτερη διασταύρωση των ασφαλιστικών δεδομένων, προκειμένου να αποφεύγονται παρόμοια περιστατικά που προκαλούν ανασφάλεια και οικονομική πίεση στους πολίτες.
Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες, καθώς μέσα στον Ιούνιο αναμένεται να ολοκληρωθεί η νέα τροποποιητική εκκαθάριση, η οποία θα καθορίσει τα τελικά ποσά που θα κληθούν — ή δεν θα κληθούν — να πληρώσουν οι ασφαλισμένοι.