Περισσότερες από τις μισές εργατικές διαφορές που εξετάστηκαν το 2025 από την Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας επιλύθηκαν μέσω της διαδικασίας μεσολάβησης, με 6.372 υποθέσεις να διευθετούνται και 7,98 εκατ. ευρώ να καταβάλλονται σε εργαζόμενους, σύμφωνα με την έκθεση απολογισμού.
Η επίδοση αυτή αποτελεί την υψηλότερη της τελευταίας πενταετίας, τόσο ως προς τον αριθμό των επιλυθεισών διαφορών όσο και ως προς τα ποσά που καταβλήθηκαν από τους εργοδότες στους εργαζόμενους, κατόπιν της επίλυσής τους.
Οι εργατικές διαφορές την τελευταία πενταετία
Ειδικότερα, το 2025 οι εργατικές διαφορές ανήλθαν σε 11.354, έναντι 10.099 το 2024, 7.256 το 2023, 9.956 το 2022 και 7.711 το 2021.
Ως προς την έκβαση, το 56,12%, δηλαδή 6.372 υποθέσεις, επιλύθηκε μετά την παρέμβαση της Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων. Το 18,74%, δηλαδή 2.128 υποθέσεις, ματαιώθηκε λόγω μη προσέλευσης των ενδιαφερόμενων μερών, ενώ το 25,14%, δηλαδή 2.854 υποθέσεις, παραπέμφθηκε στα δικαστήρια.
Οι περιπτώσεις ματαίωσης οφείλονται κυρίως σε ανακλήσεις δηλώσεων μετά την επίτευξη συμφωνίας, ενόψει της προγραμματισμένης συζήτησης. Το στοιχείο αυτό αποδίδεται στην αποτελεσματικότητα του εξωδικαστικού μηχανισμού επίλυσης διαφορών ήδη από τα αρχικά στάδια της διαδικασίας.
Παράλληλα, οι Υπηρεσίες Εργασιακών Σχέσεων υπέβαλαν 549 μηνύσεις ή μηνυτήριες αναφορές προς τον αρμόδιο Εισαγγελέα Πρωτοδικών για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας που διαπιστώθηκαν κατά τη διαδικασία των εργατικών διαφορών.
Ρεκόρ και στα ποσά που καταβλήθηκαν στους εργαζόμενους
Σε επίπεδο πενταετίας, μέσω της μεσολάβησης της Επιθεώρησης Εργασίας, οι επιλυθείσες εργατικές διαφορές διαμορφώθηκαν σε 6.372 το 2025, 5.698 το 2024, 3.849 το 2023, 5.054 το 2022 και 3.937 το 2021.
Αντίστοιχα, τα ποσά που καταβλήθηκαν από τους εργοδότες στους προσφεύγοντες εργαζόμενους, ως αποτέλεσμα των εργατικών διαφορών που επιλύθηκαν, ανήλθαν το 2025 σε 7.984.926 ευρώ, έναντι 7.209.528 ευρώ το 2024, 4.696.939 ευρώ το 2023, 6.481.125 ευρώ το 2022 και 5.146.270 ευρώ το 2021.
Όπως αναφέρουν αρμόδια στελέχη της Ανεξάρτητης Αρχής, συνολικά τα στοιχεία επιβεβαιώνουν την υψηλή αποτελεσματικότητα της Επιθεώρησης Εργασίας στην εξωδικαστική επίλυση διαφορών και στην καταβολή οφειλόμενων ποσών προς εργαζόμενους.
Οι κλάδοι με τις περισσότερες εργατικές διαφορές
Αναλυτικά, η κατανομή των εργατικών διαφορών ανά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας το 2025 αποτυπώνεται στην έκθεση απολογισμού με την εστίαση να βρίσκεται στην πρώτη θέση.
Πρώτη σε αριθμό υποθέσεων είναι η δραστηριότητα υπηρεσιών εστίασης, με 2.215 εργατικές διαφορές, ενώ ακολουθεί το λιανικό εμπόριο, εκτός από το εμπόριο μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών, με 1.894 υποθέσεις.
Σημαντικός αριθμός καταγράφεται επίσης στα καταλύματα, με 854 εργατικές διαφορές, στο χονδρικό εμπόριο, εκτός από το εμπόριο μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών, με 704 υποθέσεις, και στις δραστηριότητες παροχής προστασίας και έρευνας, με 612.
Ακολουθεί η βιομηχανία τροφίμων, με 459 εργατικές διαφορές, οι χερσαίες μεταφορές και οι μεταφορές μέσω αγωγών, με 447, καθώς και οι λοιπές δραστηριότητες παροχής προσωπικών υπηρεσιών, με 418.
Στις δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών σε κτίρια και εξωτερικούς χώρους καταγράφηκαν 369 εργατικές διαφορές, στις κατασκευές κτιρίων 319, στις δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας 198 και στις πλωτές μεταφορές 151.
Έπονται το χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών, με 150 εργατικές διαφορές, και η εκπαίδευση, με 148.
Οι λοιποί κλάδοι συγκέντρωσαν συνολικά 2.416 εργατικές διαφορές.
Τα δεδουλευμένα η βασική αιτία των καταγγελιών
Το 2025, η πλειονότητα των εργατικών διαφορών αφορά καθυστέρηση ή μη καταβολή δεδουλευμένων αποδοχών, με ποσοστό 62,44%.
Το 13,37% αντιστοιχεί σε μη καταβολή αδείας και επιδόματος αδείας, το 6,60% σε καταγγελίες σύμβασης εργασίας, το 6,54% σε μη καταβολή επιδομάτων εορτών, το 3,54% σε υπέρβαση του νόμιμου ωραρίου, το 0,36% σε θέματα ισότητας και το 7,14% σε άλλα αίτια.
Πώς ξεκινά η διαδικασία επίλυσης
Σύμφωνα με αρμόδια στελέχη της Ανεξάρτητης Αρχής, η αποτελεσματικότητα της Επιθεώρησης Εργασίας στην επίλυση εργατικών διαφορών συνδέεται άμεσα με τη θεσμοθετημένη διαδικασία μεσολάβησης.
Η διαδικασία αυτή παρέχει στους εργαζόμενους τη δυνατότητα διεκδίκησης των δικαιωμάτων τους χωρίς την άμεση προσφυγή στη δικαιοσύνη και τις χρονοβόρες διαδικασίες που αυτή συνεπάγεται.
Η διαδικασία επίλυσης της εργατικής διαφοράς αρχίζει με την κατάθεση σχετικής αίτησης από τον ενδιαφερόμενο στο αρμόδιο τμήμα Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων. Η αρμοδιότητα του τμήματος προσδιορίζεται με βάση τη διεύθυνση της επιχείρησης στην οποία απασχολείται ή απασχολήθηκε ο εργαζόμενος.
Η αίτηση περιλαμβάνει τα στοιχεία των μερών, καθώς και τα θέματα που αποτελούν το αντικείμενο της εργατικής διαφοράς.
Η τριμερής συνάντηση στην Επιθεώρηση Εργασίας
Στη συνέχεια, ορίζεται η ημερομηνία και η ώρα της τριμερούς συνάντησης, που πραγματοποιείται στα γραφεία του αρμόδιου τμήματος Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων.
Ο αιτών ενημερώνεται επί τόπου, ενώ η πρόσκληση αποστέλλεται στο άλλο μέρος με κάθε πρόσφορο μέσο, όπως ταχυδρομείο, e-mail ή κοινοποίηση στον λογαριασμό του εργοδότη στη διαδικτυακή πύλη της Επιθεώρησης Εργασίας, με αποδεικτικό επίδοσης.
Κατά την ημέρα της συζήτησης στα γραφεία του τμήματος, εκτός από τον Επιθεωρητή, παρίστανται ο εργοδότης και ο εργαζόμενος είτε αυτοπροσώπως είτε με εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο. Παρόντες μπορούν να είναι και οι νομικοί τους σύμβουλοι, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, ενώ δεν προβλέπεται η παρουσία και εξέταση άλλων προσώπων ως μαρτύρων.
Ποιοι μπορούν να συμμετέχουν στη διαδικασία
Συνολικά μπορούν να συμμετάσχουν έως πέντε εκπρόσωποι από κάθε ενδιαφερόμενο μέρος, πέραν των νομικών συμβούλων.
Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται, κατ’ επιλογήν του κάθε μέρους, εκπρόσωποι της πρωτοβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης ή της δευτεροβάθμιας ή της αντίστοιχης ομοιοεπαγγελματικής οργάνωσης ή του Εργατικού Κέντρου της περιοχής ή της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδας, εκ μέρους των εργαζομένων.
Αντίστοιχα, εκ μέρους του εργοδότη μπορούν να συμμετέχουν εκπρόσωποι της συνδικαλιστικής του οργάνωσης, πάντοτε με την προσκόμιση σχετικών νομιμοποιητικών εγγράφων.
Οι ειδικές περιπτώσεις και ο Συνήγορος του Πολίτη
Στις περιπτώσεις επίλυσης διαφορών που αφορούν την εφαρμογή των διατάξεων για την προστασία της μητρότητας, την αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών, καθώς και την αρχή της ίσης μεταχείρισης ανεξαρτήτως φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου, μπορεί να παραστεί στη συζήτηση της εργατικής διαφοράς και εκπρόσωπος του Συνηγόρου του Πολίτη.
Το ίδιο ισχύει και για θέματα που αφορούν βία και παρενόχληση στον χώρο εργασίας, κατόπιν σχετικής ενημέρωσης από την Επιθεώρηση Εργασίας.
Παράλληλα, μπορεί να παρίσταται διερμηνέας νοηματικής γλώσσας της Ομοσπονδίας Κωφών Ελλάδος για την υποστήριξη κωφού ή βαρήκοου ατόμου, καθώς και μεταφραστής για την υποστήριξη αλλοδαπού ατόμου.
Πώς διεξάγεται η συζήτηση
Η συζήτηση διεξάγεται διά ζώσης, με τον Επιθεωρητή να διευθύνει την όλη διαδικασία. Ο Επιθεωρητής δίνει τον λόγο στα μέρη και φροντίζει για την ομαλή διεξαγωγή της.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης καταγράφονται οι απόψεις και των δύο μερών και εξετάζονται τα σχετικά έγγραφα και παραστατικά ή άλλα αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίζει κάθε πλευρά.
Στόχος της διαδικασίας είναι η επίλυση της διαφοράς ή ο συμβιβασμός των μερών.
Εάν απουσιάζει ένα από τα μέρη χωρίς εύλογη αιτία, ο Επιθεωρητής καταγράφει τις απόψεις του παριστάμενου μέρους. Αν η απουσία είναι αδικαιολόγητη, θεσπίζεται μαχητό τεκμήριο για την αλήθεια των πραγματικών ισχυρισμών του παριστάμενου μέρους.
Το πόρισμα και οι επόμενες ενέργειες
Ο Επιθεωρητής, αφού λάβει υπόψη τις απόψεις των μερών και ελέγξει τα προσκομισθέντα στοιχεία, υποχρεούται να εκδώσει πόρισμα επί της διαφοράς εντός μίας εβδομάδας από τη συζήτηση.
Επιπλέον, μετά το πέρας της συζήτησης, μπορεί να οριστεί προθεσμία, όχι μεγαλύτερη από μία εβδομάδα, ώστε να λυθεί η διαφορά σύμφωνα με τις υποδείξεις του Επιθεωρητή.
Σε περίπτωση συμμόρφωσης, συντάσσεται νέο πρακτικό και η εργατική διαφορά αρχειοθετείται.
Εάν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, ο Επιθεωρητής συντάσσει το πόρισμα εντός της προθεσμίας της μίας εβδομάδας.
Αντίγραφο του πορίσματος που συντάσσεται από τον Επιθεωρητή, καθώς και των συνημμένων εγγράφων, μπορούν να λάβουν με αίτησή τους τα μέρη ή οι νόμιμα εξουσιοδοτημένοι εκπρόσωποί τους.
Κυρώσεις και ποινική διαδικασία
Αν διαπιστωθούν παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας, ο Επιθεωρητής έχει τη δυνατότητα να επιβάλει διοικητικές κυρώσεις. Αν οι παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας συνιστούν ποινικά αδικήματα, ο Επιθεωρητής υποβάλλει μήνυση ή μηνυτήρια αναφορά στον αρμόδιο Εισαγγελέα.
Τέλος, αν ο προσφεύγων επιθυμεί την ποινική δίωξη του εργοδότη, μπορεί να προσκομίσει στην Υπηρεσία υπεύθυνη δήλωση, στην οποία να δηλώνει ως παθών την επιθυμία του για άσκηση ποινικής δίωξης κατά του εργοδότη του, προκειμένου αυτή να διαβιβαστεί στον Εισαγγελέα.