Στο προσκήνιο επανέρχεται το Market Pass, με τον σχεδιασμό για το 2026 να επικεντρώνεται αυτή τη φορά στα οικονομικά ασθενέστερα νοικοκυριά και στην αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους αγοράς τροφίμων και βασικών αγαθών.
Οι πληροφορίες που έχουν γίνει μέχρι στιγμής γνωστές τοποθετούν τον αριθμό των δυνητικά ωφελούμενων σε περισσότερα από 200.000 νοικοκυριά, ενώ ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του νέου μοντέλου είναι η σύνδεσή του με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα.
Το ύψος της ενίσχυσης δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Στο βασικό σενάριο, πάντως, η αφετηρία τοποθετείται περίπου στα 40 ευρώ τον μήνα για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, με προσαύξηση ανάλογα με τη σύνθεση της οικογένειας.
Ποιοι βρίσκονται στο επίκεντρο του Market Pass
Κεντρική ομάδα του σχεδιασμού αποτελούν οι δικαιούχοι του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου η συγκεκριμένη παροχή είχε χορηγηθεί μόνο για ένα μέρος του χρονικού διαστήματος που θα ληφθεί υπόψη.
Παράλληλα, στα σενάρια που εξετάζονται για τη διαμόρφωση της τελικής περιμέτρου των δικαιούχων περιλαμβάνονται και άλλες κοινωνικά ευάλωτες κατηγορίες.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται άνεργοι, μονογονεϊκές οικογένειες, πολύτεκνοι και άτομα με αναπηρία, καθώς και νοικοκυριά που θα πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
Η ακριβής λίστα, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τις τελικές κυβερνητικές αποφάσεις και επομένως οι συγκεκριμένες κατηγορίες δεν θα πρέπει ακόμη να θεωρούνται στο σύνολό τους οριστικοί δικαιούχοι.
Πώς προκύπτουν τα αναδρομικά των 1.200 ευρώ
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει το ενδεχόμενο αναδρομικής καταβολής της ενίσχυσης.
Με βάση το σενάριο των 40 ευρώ τον μήνα, ένας δικαιούχος θα μπορούσε να συγκεντρώσει σημαντικά μεγαλύτερο ποσό εφόσον καλύπτει τις προϋποθέσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ενδεικτικά, οι υπολογισμοί διαμορφώνονται ως εξής:
- για 6 μήνες, 240 ευρώ
- για 12 μήνες, 480 ευρώ
- για 18 μήνες, 720 ευρώ
- για 24 μήνες, 960 ευρώ
- για 30 μήνες, 1.200 ευρώ
Το ποσό των 1.200 ευρώ, συνεπώς, αφορά το ανώτατο αποτέλεσμα του συγκεκριμένου υπολογιστικού σεναρίου: 40 ευρώ επί 30 μήνες. Δεν σημαίνει ότι κάθε δικαιούχος του νέου Market Pass θα λάβει αυτομάτως 1.200 ευρώ.
Χωρίς νέα αίτηση ο βασικός σχεδιασμός
Μία σημαντική αλλαγή σε σχέση με παλαιότερα προγράμματα στήριξης αφορά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται να εντοπίζονται οι δικαιούχοι.
Η κατεύθυνση είναι η διαδικασία να γίνει σε μεγάλο βαθμό αυτόματα, μέσω ηλεκτρονικών διασταυρώσεων των στοιχείων που διαθέτει ήδη η διοίκηση.
Αυτό σημαίνει ότι για την πλειονότητα των δικαιούχων δεν αναμένεται να χρειαστεί η υποβολή νέας αίτησης. Τα απαραίτητα δεδομένα θα αντλούνται και θα ελέγχονται ηλεκτρονικά προκειμένου να διαπιστώνεται ποιοι πληρούν τις προϋποθέσεις.
Πώς θα χρησιμοποιείται η ενίσχυση
Ο σχεδιασμός προβλέπει τη χορήγηση της βοήθειας με τη μορφή ψηφιακού voucher για τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης.
Η ενίσχυση θα προορίζεται για αγορές από επιχειρήσεις όπως σούπερ μάρκετ και άλλα καταστήματα τροφίμων και όχι ως ελεύθερα διαθέσιμο χρηματικό ποσό.
Στόχος του μέτρου είναι η οικονομική στήριξη των νοικοκυριών που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη πίεση από τις τιμές των βασικών ειδών διατροφής.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του σχεδιαζόμενου προγράμματος τοποθετείται κοντά στα 400 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες.
Πότε αναμένονται οι τελικές αποφάσεις
Το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής έχει μετακινηθεί σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό, με την ενεργοποίηση του προγράμματος να τοποθετείται πλέον προς το τέλος του φθινοπώρου.
Αιτία της μετάθεσης φέρεται να είναι η ανάγκη ολοκλήρωσης τεχνικών διαδικασιών και του πληροφοριακού συστήματος που θα χρησιμοποιηθεί για τις αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις.
Το κρίσιμο, πάντως, είναι ότι τα τελικά ποσά, τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, το εύρος των δικαιούχων και το ακριβές χρονοδιάγραμμα δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Μέχρι την έκδοση των τελικών αποφάσεων, επομένως, τόσο το ποσό των 40 ευρώ τον μήνα όσο και τα αναδρομικά που μπορεί να φτάσουν τα 1.200 ευρώ θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως στοιχεία του υπό διαμόρφωση σχεδιασμού και όχι ως δεδομένη παροχή για όλους τους δικαιούχους.