Τεχνική απάντηση στην κυβερνητική κριτική για την κοστολόγηση του προγράμματος Τσίπρα δίνει η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ). Η παράταξη υποστηρίζει ότι το συνολικό κόστος των παρεμβάσεων, όταν αυτές αναπτυχθούν πλήρως την περίοδο 2027-2030, ανέρχεται σε 7,546 δισ. ευρώ και όχι σε 13 δισ. ευρώ, όπως εκτιμά η κυβέρνηση.
Σύμφωνα με την ανάλυση της ΕΛΑΣ, από το συνολικό κόστος πρέπει να αφαιρεθούν πρόσθετα έσοδα 2,020 δισ. ευρώ. Έτσι, η καθαρή δημοσιονομική επίπτωση περιορίζεται στα 5,526 δισ. ευρώ, έναντι διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου 5,6 δισ. ευρώ.
Με βάση αυτούς τους υπολογισμούς, η παράταξη κάνει λόγο για περιθώριο ασφαλείας 74 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, αποδίδει τη διαφορά από την κυβερνητική κοστολόγηση κυρίως στη σύγχυση μεταξύ ετήσιου και σωρευτικού κόστους.
Γιατί η ΕΛΑΣ απορρίπτει την κυβερνητική κοστολόγηση των 13 δισ. ευρώ;
Η βασική ένσταση της ΕΛΑΣ είναι ότι οι περισσότερες παρεμβάσεις δεν εφαρμόζονται ολόκληρες από το πρώτο έτος. Αντίθετα, αναπτύσσονται σε διαδοχικές φάσεις από το 2027 έως το 2030.
Κατά την παράταξη, η κυβερνητική ανάλυση αντιμετωπίζει ορισμένα ετήσια στάδια εφαρμογής σαν αυτοτελή μέτρα, τα οποία μηδενίζονται στο τέλος κάθε χρονιάς. Η ΕΛΑΣ απαντά ότι οι μόνιμες παρεμβάσεις συσσωρεύονται σταδιακά και φτάνουν στο πλήρες ύψος τους το 2030.
«Η κυβέρνηση οφείλει να γνωρίζει ότι ένα τετραετές πρόγραμμα διαρκεί τέσσερα χρόνια και ότι οι μόνιμες δαπάνες δεν μηδενίζονται κάθε παραμονή Πρωτοχρονιάς», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Πόσο κοστίζουν οι 30.000 προσλήψεις εκπαιδευτικών;
Για τις 30.000 προσλήψεις εκπαιδευτικών, η ΕΛΑΣ προβλέπει σταδιακή υλοποίηση σε δύο φάσεις, το 2029 και το 2030. Το πλήρες πρόσθετο ετήσιο κόστος υπολογίζεται σε 150 εκατ. ευρώ.
Η κοστολόγηση βασίζεται στην παραδοχή ότι οι περισσότερες θέσεις αφορούν αναπληρωτές που ήδη εργάζονται και αμείβονται από τον κρατικό προϋπολογισμό για δέκα μήνες τον χρόνο. Επομένως, ως νέα επιβάρυνση υπολογίζονται οι δύο επιπλέον μήνες εργασίας.
Ο σχετικός υπολογισμός διαμορφώνεται σε 30.000 εργαζομένους, επί δύο μήνες, επί 2.500 ευρώ μέσο κόστος. Η ΕΛΑΣ απορρίπτει έτσι την κυβερνητική εκτίμηση των 570 εκατ. ευρώ, υποστηρίζοντας ότι προσμετρά ως νέα μια δαπάνη που ήδη υφίσταται.
Πώς υπολογίζεται η μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα;
Για τη μηδενική συμμετοχή στα συνταγογραφούμενα φάρμακα, προβλέπεται δαπάνη 450 εκατ. ευρώ το 2029 και επιπλέον 450 εκατ. ευρώ το 2030. Το συνολικό ποσό διαμορφώνεται στα 900 εκατ. ευρώ.
Η ΕΛΑΣ αναφέρει ότι έλαβε ως βάση την ιδιωτική συμμετοχή των 800 εκατ. ευρώ το 2024, προσαυξημένη κατά 12,5%. Υποστηρίζει, επομένως, ότι στην κοστολόγησή της έχει ενσωματωθεί ολόκληρο το μέτρο και όχι μόνο το μισό.
Τι προβλέπεται για τις αυξήσεις σε Υγεία και εκπαίδευση;
Η αύξηση των 500 ευρώ στο προσωπικό της δημόσιας Υγείας θα εφαρμοστεί, σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, σε τέσσερα στάδια. Η μηνιαία ενίσχυση θα ανέλθει αρχικά σε 125 ευρώ, στη συνέχεια σε 250 και 375 ευρώ και τελικά στα 500 ευρώ.
Για περίπου 128.000 εργαζομένους, το πλήρες ετήσιο κόστος υπολογίζεται σε 900 εκατ. ευρώ, μαζί με τις ασφαλιστικές εισφορές.
Ανάλογη σταδιακή εφαρμογή προβλέπεται για την αύξηση των 300 ευρώ στους εκπαιδευτικούς. Οι τέσσερις ετήσιες φάσεις κοστολογούνται σε 210 εκατ. ευρώ η καθεμία, με το πλήρες ετήσιο κόστος να φτάνει τα 840 εκατ. ευρώ το 2030.
Πότε θα φτάσει στα 500 ευρώ η ενίσχυση των φοιτητών;
Η οικονομική στήριξη αφορά 80.000 φοιτητές, αλλά το ποσό των 500 ευρώ τον μήνα αποτελεί τον τελικό στόχο και δεν προβλέπεται να χορηγηθεί ολόκληρο από την πρώτη χρονιά.
Το 2027 η ενίσχυση τοποθετείται στα 125 ευρώ τον μήνα, με ετήσιο κόστος 100 εκατ. ευρώ. Το 2028 αυξάνεται στα 250 ευρώ και το κόστος στα 200 εκατ. ευρώ. Το 2029 φτάνει στα 375 ευρώ, με δαπάνη 300 εκατ. ευρώ, ενώ το 2030 διαμορφώνεται στα 500 ευρώ τον μήνα και στα 400 εκατ. ευρώ ετησίως.
Τι απαντά η ΕΛΑΣ για τις 50.000 προσιτές κατοικίες;
Για τις 50.000 προσιτές στεγαστικές επιλογές, η ΕΛΑΣ διευκρινίζει ότι δεν προβλέπεται αποκλειστικά η ανέγερση νέων κατοικιών με κρατική χρηματοδότηση.
Το σχέδιο περιλαμβάνει, κατά την παράταξη, κατασκευές σε δημόσια ή δημοτική γη, αξιοποίηση κενών κτιρίων, ανακαινίσεις και μακροχρόνιες μισθώσεις. Παράλληλα, προβλέπει συνδυασμό δημόσιων, ιδιωτικών και χρηματοδοτικών πόρων.
Η ΕΛΑΣ απορρίπτει την κυβερνητική παραδοχή ότι πρόκειται για 50.000 νεόδμητες κατοικίες επιφάνειας 80 τετραγωνικών μέτρων, με κόστος 1.500 ευρώ ανά τετραγωνικό και πλήρη χρηματοδότηση από το Δημόσιο.
Ποια προϊόντα αφορά η μείωση του ΦΠΑ στο 6%;
Η πρόταση για μείωση του ΦΠΑ από το 13% στο 6% αφορά συγκεκριμένα βασικά αγαθά. Μεταξύ αυτών βρίσκονται το ψωμί, το γάλα, τα ζυμαρικά, το ρύζι, το ελαιόλαδο, τα όσπρια και είδη βρεφικής και γυναικείας υγιεινής.
Το κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται από την ΕΛΑΣ σε 400 εκατ. ευρώ. Η παράταξη υποστηρίζει ότι η κυβερνητική εκτίμηση των 1,8 δισ. ευρώ προέκυψε επειδή η μείωση του συντελεστή επεκτάθηκε αυθαίρετα σχεδόν σε όλα τα τρόφιμα, καθώς και σε ευρύτερες κατηγορίες ειδών υγιεινής και απορρυπαντικών.
Πόσο κοστίζει η διπλή έκπτωση φόρου για παιδιά;
Για τον διπλασιασμό της έκπτωσης φόρου για παιδιά, η ΕΛΑΣ τοποθετεί το δημοσιονομικό κόστος στα 830 εκατ. ευρώ. Ο υπολογισμός βασίζεται στις ισχύουσες εκπτώσεις φόρου για τις οικογένειες μισθωτών.
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση ανεβάζει το κόστος στο 1 δισ. ευρώ. Η ΕΛΑΣ αντιτείνει ότι αυτή η εκτίμηση δεν συνοδεύεται από στοιχεία για τον αριθμό των δικαιούχων, την κατανομή τους ανά αριθμό παιδιών και την πραγματική φορολογική ωφέλεια.
Ποια μέτρα θεωρεί η ΕΛΑΣ ήδη κοστολογημένα;
Η ΕΛΑΣ απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι βασικές εξαγγελίες απουσιάζουν από την κοστολόγηση. Αναφέρει ότι στον δημοσιοποιημένο πίνακα έχουν προβλεφθεί 336 εκατ. ευρώ για την Εθνική Εγγύηση Φροντίδας για την Άνοια και τη νόσο Alzheimer, 900 εκατ. ευρώ για τη μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα και 180 εκατ. ευρώ για την πρόσβαση παιδιών στον αθλητισμό και τον πολιτισμό.
Για τις παρεμβάσεις στην αγορά ενέργειας σημειώνει ότι έχουν κυρίως ρυθμιστικό, επενδυτικό ή χρηματοδοτικό χαρακτήρα και, κατά συνέπεια, δεν μπορούν να καταγράφονται συλλήβδην ως μόνιμες τρέχουσες δαπάνες.
Περιλαμβάνονται τα έσοδα από την Πατριωτική Εισφορά;
Η ΕΛΑΣ διευκρινίζει ότι τα πιθανά έσοδα από την Πατριωτική Εισφορά δεν περιλαμβάνονται στα 2,020 δισ. ευρώ πρόσθετων εσόδων που χρηματοδοτούν το βασικό πρόγραμμα.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι ο δημοσιονομικός χώρος πάνω στον οποίο στηρίχθηκε η κοστολόγηση είναι συμβατός με τον προβλεπόμενο ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών για την επόμενη τετραετία.
Η τήρηση των ευρωπαϊκών κανόνων θα αξιολογείται, σύμφωνα με την πρόταση, από το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο σε ετήσια βάση. Η εξέταση θα διαχωρίζει τις μόνιμες δαπάνες από τις επενδυτικές παρεμβάσεις, τις ταμειακές επιπτώσεις και τις χρηματοοικονομικές ροές.
Πού καταλήγει η αντιπαράθεση για το πρόγραμμα Τσίπρα;
Η ΕΛΑΣ υποστηρίζει ότι η κυβερνητική εκτίμηση των 13 δισ. ευρώ δεν αντιστοιχεί στο πρόγραμμα που παρουσιάστηκε. Κατά την παράταξη, το υψηλότερο ποσό προκύπτει από τη διεύρυνση της περιμέτρου ορισμένων μέτρων, την εκ νέου προσμέτρηση υφιστάμενων δαπανών και τη μετατροπή χρηματοδοτικών ροών σε μόνιμες δημοσιονομικές επιβαρύνσεις.
Η αντιπαράθεση μεταφέρεται πλέον από το επίπεδο των πολιτικών εξαγγελιών στους αριθμούς και στις παραδοχές κάθε κοστολόγησης. Το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν το πρόγραμμα μπορεί να εφαρμοστεί εντός του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου, χωρίς να παραβιάζονται οι ευρωπαϊκοί κανόνες και χωρίς να απαιτηθούν πρόσθετα μέτρα.