Την ανάγκη άμεσης ολοκλήρωσης της Τραπεζικής Ένωσης και της βαθύτερης ενοποίησης των ευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών αγορών υπογράμμισε για ακόμη μια φορά ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο Eurofi Financial Forum στο Δουβλίνο.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε «καθοριστική στιγμή», καθώς ο στρατηγικός ανταγωνισμός εντείνεται και η οικονομική ισχύς μετατρέπεται ολοένα περισσότερο σε γεωπολιτική ισχύ.
«Η τεχνολογία, η ενέργεια, το εμπόριο, τα χρηματοοικονομικά, ακόμη και τα νομίσματά μας, έχουν γίνει εργαλεία στρατηγικής επιρροής», ανέφερε.
Όπως υπογράμμισε, η Ευρώπη διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα, όμως δεν αναπτύσσεται με επαρκή ταχύτητα, ενώ η παραγωγικότητα παραμένει χαμηλή και το χάσμα ανταγωνιστικότητας διευρύνεται.
Παράλληλα, αυξάνονται οι ανάγκες για επενδύσεις στην άμυνα, την ενέργεια, την τεχνητή νοημοσύνη, τις ψηφιακές υποδομές, την καινοτομία και την πράσινη μετάβαση.
Οι ανάγκες για επενδύσεις
Ο πρόεδρος του Eurogroup αναφέρθηκε στην εκτίμηση του Μάριο Ντράγκι για την ανάγκη πρόσθετων επενδύσεων ύψους 800 δισ. ευρώ ετησίως, προκειμένου να καλυφθεί το χάσμα καινοτομίας και να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα.
«Τα υγιή δημόσια οικονομικά παραμένουν το θεμέλιο μιας διατηρήσιμης οικονομικής ισχύος. Όμως οι δημόσιοι προϋπολογισμοί απλώς δεν έχουν τη δυνατότητα από μόνοι τους να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις τέτοιας κλίμακας», τόνισε.
Όπως ανέφερε, η Ευρώπη διαθέτει τις απαραίτητες αποταμιεύσεις, αλλά δεν έχει ακόμη δημιουργήσει ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα που να μπορεί να τις κινητοποιεί αποτελεσματικά σε ευρωπαϊκή κλίμακα και να τις κατευθύνει στις επιχειρήσεις, την καινοτομία και τις επενδύσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, χαρακτήρισε την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων βασικό εργαλείο για τη σύνδεση των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων με τις ευρωπαϊκές επενδύσεις και για τη δημιουργία βαθύτερων και περισσότερο ενοποιημένων χρηματοπιστωτικών αγορών.
Η Τραπεζική Ένωση
Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι οι τράπεζες παρέχουν περίπου το 70% της χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ως εκ τούτου, όπως ανέφερε, δεν μπορεί να υπάρξει αποτελεσματική Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων χωρίς ανταγωνιστικό και ενοποιημένο τραπεζικό τομέα.
«Η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης δεν αποτελεί απλώς μια ατζέντα για τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Αποτελεί, στην πραγματικότητα, κρίσιμο μέρος της αναπτυξιακής στρατηγικής της Ευρώπης», σημείωσε.
Ο υπουργός επισήμανε ότι τα τελευταία 15 χρόνια οι ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν γίνει ανθεκτικές, επαρκώς κεφαλαιοποιημένες και κερδοφόρες. Κατά την πανδημία και την ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, συνέβαλαν, όπως είπε, στην απορρόφηση των κραδασμών.
Ωστόσο, τόνισε ότι η ανθεκτικότητα δεν αρκεί, καθώς ο ευρωπαϊκός τραπεζικός τομέας εξακολουθεί να είναι κατακερματισμένος στα εθνικά σύνορα, δεν διαθέτει επαρκή κλίμακα και αντιμετωπίζει ένα περίπλοκο ρυθμιστικό και εποπτικό πλαίσιο.
«Το κόστος του κατακερματισμού λειτουργεί πλέον σαν ένας στρατηγικός “φόρος”. Ένας φόρος για την Ευρώπη, ένας φόρος στην κλίμακα, ένας φόρος στις επενδύσεις, ένας φόρος στην ανάπτυξη», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το κόστος του κατακερματισμού
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, μόλις το 16% του εταιρικού δανεισμού στη ζώνη του ευρώ είναι διασυνοριακός.
Παράλληλα, οι διασυνοριακοί τραπεζικοί όμιλοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν περιορισμούς στη μεταφορά κεφαλαίων και ρευστότητας μεταξύ των χωρών. Η άρση αυτών των περιορισμών θα μπορούσε, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να απελευθερώσει ρευστά στοιχεία ενεργητικού υψηλής ποιότητας ύψους 230 δισ. ευρώ.
Το κόστος συμμόρφωσης με τις εποπτικές απαιτήσεις και υποβολής αναφορών υπολογίζεται σε περίπου 24 δισ. ευρώ.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε επίσης ότι οι μεγαλύτερες αμερικανικές τράπεζες επενδύουν στην τεχνολογία, αναλογικά με το ενεργητικό τους, περισσότερο από δυόμισι φορές σε σχέση με τις ευρωπαϊκές. Αντίστοιχη είναι, όπως ανέφερε, η εικόνα και σε σύγκριση με τις κινεζικές τράπεζες.
«Στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, των ψηφιακών πληρωμών και της κυβερνοασφάλειας, αυτό το χάσμα αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία χρόνο με τον χρόνο», υπογράμμισε.
Κλίμακα και περιφερειακές τράπεζες
Ο πρόεδρος του Eurogroup υποστήριξε ότι η βαθύτερη ενοποίηση και η διασυνοριακή συγκέντρωση του τραπεζικού κλάδου μπορούν να προσφέρουν στις ευρωπαϊκές τράπεζες την απαιτούμενη κλίμακα για επενδύσεις, καινοτομία και διεθνή ανταγωνισμό.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η ανάγκη για κλίμακα δεν σημαίνει ομοιομορφία.
«Χρειαζόμαστε Ευρωπαϊκούς τραπεζικούς πρωταθλητές που θα μπορούν να ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά χρειαζόμαστε επίσης ισχυρές περιφερειακές και τοπικές τράπεζες, οι οποίες θα γνωρίζουν τις κοινότητές τους, ώστε να χρηματοδοτούν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και να διατηρούν τα κεφάλαια συνδεδεμένα με την πραγματική οικονομία», ανέφερε.
Όπως είπε, ένα πραγματικά ενοποιημένο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα χρειάζεται «κλίμακα στην κορυφή και εγγύτητα σε τοπικό επίπεδο».
Τρία μέτωπα δράσης
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης τάχθηκε υπέρ της κατεύθυνσης που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται πρόοδος σε τρία μέτωπα:
- Ενοποίηση και κλίμακα, με άρση των διασυνοριακών εμποδίων και αποτελεσματικότερη διακίνηση κεφαλαίων και ρευστότητας.
- Εμπιστοσύνη και κοινές δικλείδες ασφαλείας, με ενίσχυση της διαχείρισης κρίσεων, της ρευστότητας, της εξυγίανσης και της ασφάλισης καταθέσεων.
- Ανταγωνιστικότητα, μέσω της απλοποίησης του πλαισίου, της ενίσχυσης της αρχής της αναλογικότητας και της βελτίωσης της συνέπειας της εποπτείας.
«Καλύτερη ρύθμιση, όχι λιγότερη ρύθμιση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης προϋποθέτει πολιτικές αποφάσεις και συμβιβασμούς μεταξύ των κρατών-μελών, τα οποία έχουν διαφορετικά τραπεζικά συστήματα, συμφέροντα και εθνικές ανησυχίες.
«Αυτές οι διαφορές είναι πραγματικές. Δεν μπορούν, όμως, να αποτελούν λόγο για μόνιμο κατακερματισμό», σημείωσε.
Κλείνοντας, τόνισε ότι απαιτείται ταχύτητα, καθώς «οι ανταγωνιστές μας δεν περιμένουν. Οι επενδύσεις δεν περιμένουν. Και ασφαλώς η τεχνολογία δεν περιμένει».
«Η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια άλλης καθυστέρησης. Η ευθύνη μας είναι απέναντι στην επόμενη γενιά», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι μια ισχυρότερη Ευρώπη σημαίνει ισχυρότερα, πιο ευημερή και ασφαλή κράτη-μέλη.