Ο κατώτατος μισθός αναμένεται να ξεπεράσει τα 950 ευρώ από τον Απρίλιο του 2027, με την κυβέρνηση να σχεδιάζει παράλληλα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα. Από την 1η Ιανουαρίου 2028, όμως, αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο θα καθορίζονται οι κατώτατες αποδοχές στον ιδιωτικό τομέα: οι ετήσιες αυξήσεις θα προκύπτουν από αυτόματο μηχανισμό, με βάση τον πληθωρισμό και την παραγωγικότητα.
Η μείωση των εισφορών θα μοιραστεί ισόποσα κατά 0,25 μονάδες μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων. Ο στόχος που έχει τεθεί είναι ο κατώτατος μισθός να φτάσει τα 1.000 ευρώ το 2028, σε μια αλλαγή που φέρνει έντονο διάλογο για το εισόδημα των εργαζομένων, αλλά και για το κόστος που θα επωμιστούν οι επιχειρήσεις.
Πώς θα λειτουργεί ο νέος μηχανισμός για τον κατώτατο μισθό;
Από το 2028, ο ετήσιος προσδιορισμός του κατώτατου μισθού δεν θα εξαρτάται από την έως τώρα διαδικασία εισηγήσεων και διαβουλεύσεων μεταξύ υπουργείου Εργασίας, συνδικάτων και εργοδοτικών οργανώσεων.
Ο νέος μηχανισμός θα τροφοδοτείται με επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Ο πρώτος βασικός δείκτης θα αφορά την εξέλιξη των τιμών για το χαμηλότερο 20% των εισοδηματικά ασθενέστερων νοικοκυριών και όχι απλώς τον γενικό πληθωρισμό. Η λογική είναι ότι οι αυξήσεις πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την πίεση που δέχονται περισσότερο οι χαμηλόμισθοι από το κόστος ζωής.
Ο δεύτερος παράγοντας θα είναι η παραγωγικότητα της εργασίας, σε σύνδεση με την πορεία και τις δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας. Με αυτή τη φόρμουλα, οι αυξήσεις θα επιχειρείται να αντανακλούν τόσο την ακρίβεια όσο και την πραγματική οικονομική δραστηριότητα.
Μπορεί να μειωθεί ο κατώτατος μισθός σε περίοδο κρίσης;
Η απάντηση, με βάση το νέο πλαίσιο, είναι όχι. Εισάγεται ρητή ρήτρα μη μείωσης, η οποία θα διατηρεί τον κατώτατο μισθό στα ισχύοντα επίπεδα ακόμη και σε περίπτωση ύφεσης ή αρνητικού πληθωρισμού.
Η πρόβλεψη αυτή έχει ιδιαίτερη πολιτική και κοινωνική βαρύτητα, καθώς αποκλείει τη μείωση των κατώτατων αποδοχών σε μια δυσμενή οικονομική συγκυρία. Ο μηχανισμός θα μπορεί να «παγώνει» τις αυξήσεις, αλλά όχι να οδηγεί σε υποχώρηση του μισθού.
Γιατί αντιδρούν συνδικάτα και εργοδότες;
Η ΓΣΕΕ και άλλες εργατικές ενώσεις επιμένουν ότι ο κατώτατος μισθός δεν μπορεί να καθορίζεται μόνο με μια μαθηματική εξίσωση. Ζητούν την επαναφορά των ελεύθερων συλλογικών διαπραγματεύσεων, υποστηρίζοντας ότι οι κοινωνικοί εταίροι πρέπει να έχουν ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση των αμοιβών.
Από την πλευρά των εργοδοτικών φορέων, η ανησυχία εστιάζεται στην επιβάρυνση, ιδιαίτερα για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Εκφράζονται φόβοι ότι υψηλότερο μισθολογικό κόστος μπορεί να επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα, να ενισχύσει την αδήλωτη εργασία ή να μεταφερθεί στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Το στοίχημα για την κυβέρνηση είναι διπλό: να ενισχυθούν ουσιαστικά οι αποδοχές των εργαζομένων, χωρίς οι αυξήσεις να δημιουργήσουν νέα πίεση στην απασχόληση και στην αγορά.