Μέχρι το τέλος του μήνα θα ανακοινωθούν οι κυβερνητικές αποφάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης, σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση. Η διαμόρφωση των μέτρων συνδέεται με την πορεία των διεθνών τιμών πετρελαίου, οι οποίες παραμένουν ευμετάβλητες.
Μιλώντας στην εκπομπή «LiveNow» της ΕΡΤ, ο κ. Παπαθανάσης ανέφερε ότι η τιμή του βαρελιού έχει υποχωρήσει κάτω από τα 100 δολάρια, αφού προηγουμένως είχε κινηθεί κοντά στα 108 δολάρια.
«Θα περιμένουμε να δούμε πώς εξελίσσονται οι διεθνείς αγορές» δήλωσε επισημαίνοντας τη μεταβλητότητα που επικρατεί.
Για το πετρέλαιο θέρμανσης ήταν συγκεκριμένος ως προς τον χρόνο των αποφάσεων: «Θα γίνουν οι σχετικές ανακοινώσεις έως το τέλος του μήνα, όπως έχει πει και ο πρωθυπουργός».
Παρεμβάσεις στα καύσιμα και ευρωπαϊκή ρήτρα διαφυγής
Ο αναπληρωτής υπουργός αναφέρθηκε στις παρεμβάσεις που έχουν ήδη εφαρμοστεί για το κόστος των καυσίμων, όπως η στήριξη στην αντλία για το ντίζελ και οι κινήσεις των διυλιστηρίων.
«Πάντως, έχουμε αποδείξει ότι είμαστε πάνω στο πρόβλημα» ανέφερε σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση αναγνωρίζει τις δυσκολίες των πολιτών και δίνει βάρος στην καθημερινότητά τους.
Για τις δυνατότητες νέων μέτρων επηρεάζει και η ευρωπαϊκή δημοσιονομική πολιτική ο κ. Παπαθανάσης υπενθύμισε ότι προηγούμενη απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης είχε επιτρέψει την εξαίρεση συγκεκριμένων ενεργειακών επενδύσεων από το όριο δαπανών, προσφέροντας πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο.
Εκτίμησε πως ενδέχεται να υπάρξει νέα ευρωπαϊκή παρέμβαση, καθώς το ενεργειακό ζήτημα «δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αφορά όλη την Ευρώπη».
«Δεν μπορούν να κλείσουν οι Ευρωπαίοι τα μάτια τους σε ένα τόσο σοβαρό πρόβλημα που αφορά την καθημερινότητα των συμπολιτών μας», υποστήριξε.
Σε ενδεχόμενη ενεργοποίηση νέας ρήτρας διαφυγής, η κυβέρνηση θα αξιοποιήσει το επιπλέον δημοσιονομικό περιθώριο που θα δημιουργηθεί.
«Εμείς θα εξαντλήσουμε το περιθώριο της ρήτρας διαφυγής. Δεν το συζητάμε, όπως το κάναμε και τώρα», δήλωσε.
Διευκρίνισε ότι μια ευρωπαϊκή απόφαση θα λειτουργούσε συμπληρωματικά προς τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες και δεν αποτελεί προϋπόθεση για τις παρεμβάσεις που αναμένεται να ανακοινώσει ο πρωθυπουργός. «Είναι πολύ ρευστά τα πράγματα» σημείωσε για το διεθνές περιβάλλον.
Η αντιπαράθεση για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης
Ο Νίκος Παπαθανάσης τοποθετήθηκε και για την πρόταση του Αλέξη Τσίπρα να μειωθεί κατά 50% ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα καύσιμα. Ο αναπληρωτής υπουργός εστίασε στο δημοσιονομικό κόστος που, κατά την εκτίμησή του, θα προκαλούσε μια τέτοια αλλαγή.
«Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης φέρνει 4 δισεκατομμύρια στα ταμεία του κράτους. Το 50% είναι 2 δισεκατομμύρια», ανέφερε και έθεσε το ερώτημα: «Ποιους θα φορολογήσει για να μπορέσει να φέρει αυτά τα λεφτά;».
Κατά τον κ. Παπαθανάση, η απώλεια αυτών των εσόδων θα μπορούσε να καλυφθεί μόνο με άλλες φορολογικές επιβαρύνσεις.
«Ξαναγυρίζουμε στην παλιά του ρητορική ότι θα επιβάλλει φόρους. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος», δήλωσε.
Αναφέρθηκε ακόμη στην αύξηση του ΕΦΚ επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και σχολίασε τη θέση του πρώην πρωθυπουργού για «προτεραιοποίηση» των μέτρων που είχε παρουσιάσει στη Θεσσαλονίκη.
«Κοιτάξτε πώς γίνεται η κωλοτούμπα», είπε, υποστηρίζοντας ότι «αυτά τα οποία είπε προς τον ελληνικό λαό στη Θεσσαλονίκη δεν ήταν αληθή».
Ο αναπληρωτής υπουργός ζήτησε να αποσαφηνιστεί η πηγή χρηματοδότησης της προτεινόμενης μείωσης του ΕΦΚ, αντιπαραβάλλοντας ότι οι κυβερνητικές παρεμβάσεις θα εγγραφούν στον προϋπολογισμό.
«Εμείς αυτά που λέμε, πάντως, είναι κοστολογημένα», ανέφερε.
Για την πρόσθετη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων, υπενθύμισε ότι ανάλογη παρέμβαση είχε εφαρμοστεί για τις χρήσεις του 2022 και του 2023. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι το συγκεκριμένο μέτρο δεν μειώνει άμεσα τις τιμές στα πρατήρια.
«Δεν είναι αυτό, όμως, το οποίο μειώνει την τιμή των καυσίμων», δήλωσε.
Ακρίβεια, απασχόληση και στόχος για κατώτατο μισθό
Για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, ο κ. Παπαθανάσης έδωσε έμφαση στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, μέσα από την αύξηση της απασχόλησης, τη μείωση φορολογικών συντελεστών και την άνοδο των αμοιβών στον ιδιωτικό τομέα.
Ανέφερε ότι έχουν δημιουργηθεί 600.000 θέσεις εργασίας και επανέλαβε τον κυβερνητικό στόχο για κατώτατο μισθό στα 1.000 ευρώ.
Σημείωσε ότι οι αποδοχές στον ιδιωτικό τομέα δεν καθορίζονται απευθείας από την κυβέρνηση, αλλά συνδέονται με τις οικονομικές συνθήκες και τη λειτουργία της αγοράς εργασίας.
«Η αγορά, λοιπόν, θέλει μια καλή οικονομία. Η Ελλάδα έχει μια καλή οικονομία και αυτό είναι που φέρνει τους μισθούς στον ιδιωτικό τομέα πιο ψηλά», υποστήριξε.
Ταμείο Ανάκαμψης και επενδυτικοί πόροι
Ο αναπληρωτής υπουργός αναφέρθηκε στη χρηματοδότηση έργων και πολιτικών μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, αναφέροντας ως παραδείγματα τις προληπτικές εξετάσεις, την προμήθεια νέων λεωφορείων, τις ανακαινίσεις νοσοκομείων και Κέντρων Υγείας, καθώς και παρεμβάσεις στο Κτηματολόγιο.
«Το ένα σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, τα 18 δισεκατομμύρια, αυτά δεν τα επιστρέφουμε πίσω ως χώρα», διευκρίνισε για τους μη επιστρεπτέους πόρους.
Για την περίοδο 2026-2030, το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων υπολογίζεται στα 23 δισ. ευρώ, από 10 δισ. ευρώ που ήταν προηγουμένως.
Επιπλέον, 7 δισ. ευρώ συνδέονται με το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού. Οι πόροι αυτοί προορίζονται, μεταξύ άλλων, για κοινωνική κατοικία, άτομα με αναπηρία και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Για τη νέα ευρωπαϊκή προγραμματική περίοδο 2028-2034, οι πόροι που υπολογίζονται για την Ελλάδα ανέρχονται σε 49,5 δισ. ευρώ. Η σχετική συμφωνία αναμένεται το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
«Σπίτι μου 3», ανακαινίσεις και στεγαστική πολιτική
Στο πεδίο της κατοικίας, ο σχεδιασμός του προγράμματος «Σπίτι μου 3» αφορά περίπου 15.000 οικογένειες. Μέσω του «Σπίτι μου 2» έχουν ήδη αποκτήσει κατοικία περίπου 14.000 πολίτες και οικογένειες.
Στο νέο πρόγραμμα, το ηλικιακό όριο αυξάνεται έως τα 55 έτη. Η μέγιστη επιτρεπόμενη αξία ακινήτου ανεβαίνει από 250.000 σε 400.000 ευρώ, ενώ το ανώτατο ποσό δανειοδότησης αυξάνεται από 190.000 σε 230.000 ευρώ.
Επιλέξιμα θα είναι ακίνητα με οικοδομική άδεια έως το 2007, αντί για το 2005 που ίσχυε έως σήμερα. Παράλληλα, διευρύνονται τα εισοδηματικά κριτήρια.
«Επομένως, είναι διευρυμένο πρόγραμμα και μάλιστα με αυξημένα εισοδηματικά κριτήρια», ανέφερε.
Για το πρόγραμμα ανακαίνισης ύψους 500 εκατ. ευρώ, περίπου 90.000 πολίτες έχουν λάβει επιλεξιμότητα. Από αυτούς, περίπου 14.000 αφορούν κλειστές κατοικίες, οι οποίες θα λάβουν προτεραιότητα.
Από την 1η Οκτωβρίου θα μπορούν να υποβάλλονται αιτήσεις, με την επιδότηση να φτάνει έως το 95% και το ανώτατο ποσό τις 36.000 ευρώ.
«Ανακαίνιση σημαίνει αλλάζω το μπάνιο, αλλάζω την κουζίνα μου, αλλάζω το πάτωμα, κάτι που δεν συνιστά ενεργειακή αναβάθμιση. Αυτή είναι η μεγάλη διαφορά», εξήγησε.
Ο κ. Παπαθανάσης εκτίμησε ότι το σύνολο των στεγαστικών παρεμβάσεων αφορά περίπου 25.000 κατοικίες.
«Το στεγαστικό, που είναι πάρα πολύ σημαντικό, δεν λύνεται με ένα φιρμάνι, με μια απόφαση. Θέλει πολλές δράσεις και αυτό είναι που προσπαθούμε να κάνουμε», υπογράμμισε.
Δάνεια 5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Προς τα τέλη Δεκεμβρίου σχεδιάζεται να ενεργοποιηθεί νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα για μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Το πρόγραμμα θα χρηματοδοτηθεί με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με τις τράπεζες.
Το σχήμα προβλέπει δανεισμό με επιτόκιο 0,35% ή χρηματοδότηση με εγγύηση του Δημοσίου για το 80% του δανείου.
«Επομένως, αυτό θα κινητοποιήσει κατ’ ουσίαν δάνεια 5 δισεκατομμυρίων ευρώ», ανέφερε.
Παράλληλα, προανήγγειλε νέα προγράμματα ΕΣΠΑ για επενδύσεις που θα ενισχύσουν την ευρωπαϊκή αυτονομία και την παραγωγή αγαθών τα οποία σήμερα εισάγονται από τρίτες χώρες.
Ως παράδειγμα έφερε επένδυση ύψους 300.000 ευρώ, η οποία θα μπορούσε να λάβει επιδότηση περίπου 200.000 ευρώ, δηλαδή σχεδόν 67%.
Ο προϋπολογισμός του 2027 και η διεθνής αβεβαιότητα
Αναφερόμενος στον προϋπολογισμό του 2027, ο κ. Παπαθανάσης στάθηκε στις αβέβαιες διεθνείς συνθήκες.
«Δεν είναι ο πρώτος προϋπολογισμός που κατατίθεται σε περιβάλλον αβεβαιότητας», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει ανάλογες συνθήκες τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν ήδη διατεθεί 800 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση της κρίσης, ενώ για τον σχεδιασμό της επόμενης περιόδου παρέπεμψε στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πρόγραμμα.
Άσκησε επίσης κριτική στις οικονομικές προτάσεις του Αλέξη Τσίπρα και του Νίκου Ανδρουλάκη, επιμένοντας στην ανάγκη κοστολόγησης των μέτρων και τήρησης των δημοσιονομικών στόχων.
«Δεν επιτρέπεται να κάνουμε λάθος ως Ελλάδα και δεν επιτρέπεται να πισωγυρίσει», ανέφερε.