Η εξασφάλιση μιας αξιοπρεπούς και οικονομικά ασφαλούς ζωής μετά την αποχώρηση από την αγορά εργασίας αποτελεί πλέον έναν από τους μεγαλύτερους παγκόσμιους πονοκεφάλους. Ο ετήσιος Global Retirement Index της Natixis Investment Managers προσφέρει μια πολυδιάστατη χαρτογράφηση του τοπίου, αξιολογώντας όχι απλώς το ύψος των συντάξεων, αλλά ένα ευρύ φάσμα δεικτών που ορίζουν την ποιότητα ζωής στη τρίτη ηλικία.
Οι πρωταθλητές της κορυφής και οι ανατροπές
Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, τα σκήπτρα κρατά η Νορβηγία, με την Ιρλανδία να ακολουθεί σταθερά στη δεύτερη θέση. Ο δείκτη βασίζεται σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: την οικονομική ευημερία κατά τη συνταξιοδότηση, την υγεία, την ποιότητα ζωής και τη γενικότερη υλική ευημερία.
Ωστόσο, οι παγκόσμιες ισορροπίες μεταβάλλονται. Χώρες με ισχυρές οικονομίες καταγράφουν πτώση λόγω δημογραφικών πιέσεων και πληθωριστικών πιέσεων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η Ισλανδία, η οποία υποχώρησε πέντε θέσεις (στην 9η), και οι ΗΠΑ, που έχασαν τρεις θέσεις, πέφτοντας στην 24η. Στην περίπτωση των Ηνωμένων Πολιτειών, η υψηλή ποιότητα ζωής δεν μπόρεσε να αντισταθμίσει τα ελλείμματα στην οικονομική ασφάλεια των πολιτών της.
Η θέση της Ελλάδας: Υγεία vs Οικονομικής Ασφάλειας
Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 36η θέση, συγκεντρώνοντας συνολική βαθμολογία 52%. Αναλύοντας τους επιμέρους δείκτες, διαμορφώνεται μια εικόνα διπλής ταχύτητας:
-
Υγεία (71%): Αποτελεί το ισχυρότερο «χαρτί» της χώρας μας, αντικατοπτρίζοντας τις υποδομές και το επίπεδο των υπηρεσιών υγείας.
-
Ποιότητα ζωής (56%): Βρίσκεται σε μέτρια επίπεδα, επηρεαζόμενη από περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς παράγοντες.
-
Οικονομική κατάσταση κατά τη συνταξιοδότηση (50%): Καταγράφει την αβεβαιότητα γύρω από το ύψος των αποδοχών και τη δυνατότητα αποταμίευσης.
-
Ευημερία (38%): Αποτελεί τον πιο αδύναμο κρίκο, αναδεικνύοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά απέναντι στο αυξημένο κόστος ζωής.
Γιατί πιέζονται τα συνταξιοδοτικά συστήματα παγκοσμίως;
Το μοντέλο στο οποίο βασίστηκαν τα συνταξιοδοτικά συστήματα πριν από δεκαετίες έχει πλέον ξεπεραστεί από τις ίδιες τις δημογραφικές εξελίξεις.
-
Δημογραφική γήρανση: Το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται, πράγμα που σημαίνει ότι τα συστήματα καλούνται να καταβάλλουν συντάξεις για πολύ μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.
-
Συρρίκνωση της βάσης εργαζομένων: Η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους μειώνεται, δημιουργώντας τεράστια πίεση στη χρηματοδότηση των ταμείων.
-
Οικονομική ασφυξία: Το υψηλό δημόσιο χρέος σε πολλές χώρες περιορίζει τα περιθώρια των κυβερνήσεων να παρέχουν γενναίες κρατικές ενισχύσεις.
Η αβεβαιότητα αυτή αποτυπώνεται ανάγλυφα στα στοιχεία: το 43% των ιδιωτών επενδυτών παγκοσμίως εκτιμά ότι θα χρειαστεί… «θαύμα» προκειμένου να εξασφαλίσει απόλυτη οικονομική επάρκεια στη συνταξιοδότηση.
Το νέο δόγμα: Δεν αρκεί απλώς η αποταμίευση
Όπως επισημαίνει ο Ντέιβιντ Γκούντσελ (Natixis Center for Investor Insight), το πρόβλημα δεν εντοπίζεται πλέον μόνο στο πόσα χρήματα καταφέρνει να αποταμιεύσει κανείς έως την ημέρα της συνταξιοδότησης, αλλά στο τι αξία θα έχουν αυτά τα χρήματα στο πέρασμα του χρόνου.
Σε ένα περιβάλλον επίμονα υψηλού πληθωρισμού, η αγοραστική δύναμη των αποταμιεύσεων διαβρώνεται γρήγορα. Ως εκ τούτου, οι μελλοντικοί συνταξιούχοι χρειάζονται έξυπνα, πολυεπίπεδα συνταξιοδοτικά σχέδια και επενδυτικές στρατηγικές που προστατεύουν το κεφάλαιό τους, μετατρέποντας τη συνταξιοδότηση από «άλμα στο κενό» σε μια ασφαλή και βιώσιμη μετάβαση.