Δύο φορολογικές ρυθμίσεις για τις ηλεκτρονικές αποδείξεις μπαίνουν στην τελική ευθεία, καθώς η ισχύς τους ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026 και το οικονομικό επιτελείο καλείται να αποφασίσει τι θα ισχύσει από το 2027.
Πρόκειται για δύο διαφορετικά κίνητρα που έχουν έναν κοινό στόχο: να αυξήσουν τις ηλεκτρονικές συναλλαγές σε επαγγελματικούς κλάδους όπου υπάρχει αυξημένος κίνδυνος φοροδιαφυγής.
Το πρώτο επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, μείωση του φορολογητέου εισοδήματος έως 5.000 ευρώ ετησίως για δαπάνες που εξοφλούνται ηλεκτρονικά σε συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών. Το δεύτερο αφορά συγκεκριμένες υπηρεσίες υγείας, οι αποδείξεις των οποίων υπολογίζονται στο διπλάσιο για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου ηλεκτρονικών συναλλαγών.
Πώς μπορεί να μειωθεί έως 5.000 ευρώ το φορολογητέο εισόδημα;
Το πρώτο φορολογικό κίνητρο προβλέπει ότι ποσό ίσο με το 30% συγκεκριμένων δαπανών που έχουν πραγματοποιηθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής αφαιρείται από το φορολογητέο εισόδημα του φυσικού προσώπου.
Η συνολική ετήσια μείωση μπορεί να φτάσει έως τα 5.000 ευρώ, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Η ρύθμιση εφαρμόζεται από το 2022 και σχεδιάστηκε ώστε να ενισχύσει τη χρήση καρτών, τραπεζικών μεταφορών και άλλων ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής σε επαγγέλματα και δραστηριότητες όπου η χρήση μετρητών παραμένει σημαντική.
Με απλά λόγια, το κίνητρο λειτουργεί ως ανταμοιβή για τον φορολογούμενο που ζητά απόδειξη και πληρώνει ηλεκτρονικά, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί πρόσθετο αντικίνητρο για συναλλαγές που μένουν εκτός φορολογικού συστήματος.
Ποιες ηλεκτρονικές πληρωμές δίνουν την έκπτωση;
Στις επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνονται πληρωμές για σειρά επαγγελματικών υπηρεσιών. Μεταξύ αυτών βρίσκονται υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι και ψυκτικοί, καθώς και εργασίες μόνωσης, τοιχοποιίας, σοβατίσματος, τοποθέτησης πλακιδίων και σκυροδέματος.
Στην ίδια κατηγορία εντάσσονται υπηρεσίες ξυλουργών, εργασίες σε στέγες και παράθυρα, αλλά και μεταλλικές κατασκευές.
Το κίνητρο καλύπτει ακόμη ηλεκτρονικές πληρωμές για ταξί, κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής, μασάζ και υπηρεσίες ευεξίας, καθώς και καθαρισμό κατοικιών.
Στις επιλέξιμες υπηρεσίες περιλαμβάνονται επίσης νομικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες, φροντίδα παιδιών, γυμναστήρια και σχολές χορού, όπως και συγκεκριμένες υπηρεσίες αναψυχής.
Το πλαίσιο επεκτείνεται σε υπηρεσίες κηδειών, ανάπτυξης φωτογραφιών, προσωπικής φροντίδας και νοσηλείας, με εξαίρεση τις νοσοκομειακές δραστηριότητες.
Ποιες ηλεκτρονικές αποδείξεις μετρούν διπλά;
Το δεύτερο φορολογικό κίνητρο λειτουργεί διαφορετικά και αφορά συγκεκριμένες δαπάνες για υπηρεσίες υγείας.
Οι ηλεκτρονικές πληρωμές προς ιατρούς, οδοντιάτρους και κτηνιάτρους υπολογίζονται στο διπλάσιο της πραγματικής αξίας τους για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου ηλεκτρονικών συναλλαγών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι διπλασιάζεται η φορολογική έκπτωση ή επιστρέφεται κάποιο ποσό στον φορολογούμενο. Το όφελος αφορά αποκλειστικά τον υπολογισμό των ηλεκτρονικών αποδείξεων που απαιτούνται για την κάλυψη του προβλεπόμενου ορίου.
Για παράδειγμα, εφόσον μία επιλέξιμη ιατρική δαπάνη είναι 500 ευρώ και έχει εξοφληθεί ηλεκτρονικά, για την κάλυψη του σχετικού ορίου μπορεί να προσμετρηθεί ως δαπάνη 1.000 ευρώ.
Γιατί τα δύο μέτρα βρίσκονται τώρα στο μικροσκόπιο;
Η χρονική διάρκεια των δύο ρυθμίσεων ολοκληρώνεται στο τέλος του 2026. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να ληφθούν αποφάσεις για το καθεστώς που θα ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Το οικονομικό επιτελείο αξιολογεί την αποτελεσματικότητά τους, εξετάζοντας κατά πόσο τα κίνητρα οδήγησαν σε περισσότερες ηλεκτρονικές συναλλαγές και συνέβαλαν στον περιορισμό της φοροδιαφυγής στους κλάδους στους οποίους εφαρμόστηκαν.
Τι μπορεί να αλλάξει στις ηλεκτρονικές αποδείξεις από το 2027;
Στο τραπέζι βρίσκεται καταρχάς η παράταση των υφιστάμενων κινήτρων, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση.
Παράλληλα, εξετάζονται πιθανές αλλαγές στον τρόπο εφαρμογής τους ή ακόμη και η αντικατάστασή τους από ένα νέο σύστημα κινήτρων για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές.
Το κρίσιμο ζήτημα για εκατομμύρια φορολογουμένους είναι εάν θα συνεχίσει και μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2026 η δυνατότητα να αξιοποιούν συγκεκριμένες ηλεκτρονικές πληρωμές είτε για να μειώνουν το φορολογητέο εισόδημά τους είτε για να καλύπτουν ευκολότερα το απαιτούμενο όριο ηλεκτρονικών αποδείξεων.
Οι τελικές αποφάσεις θα καθορίσουν το πλαίσιο που θα ισχύσει το 2027 και, κυρίως, εάν οι φορολογούμενοι θα εξακολουθήσουν να έχουν οικονομικό κίνητρο για να επιλέγουν κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής σε συγκεκριμένες επαγγελματικές υπηρεσίες.