Αύξηση του γενικού ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ελλάδα στα 68 έτη από το 2030, έναντι των 67 που ισχύουν σήμερα, προβλέπει η Κομισιόν στο Aegeing Report. Η προοπτική αλλαγών μέσα στην επόμενη τριετία εντάσσεται στις μακροπρόθεσμες προβολές της για το ασφαλιστικό, την αγορά εργασίας και το δημογραφικό στην ΕΕ και στα επιμέρους κράτη.
Οι προβλέψεις εκτείνονται έως το 2080, όταν το όριο πλήρους συνταξιοδότησης εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 72 έτη. Αντίστοιχη ανοδική πορεία προβλέπεται για την πρόωρη συνταξιοδότηση, με τα ηλικιακά όρια να είναι κοινά για άνδρες και γυναίκες.
Συγκεκριμένα, ο σχετικός πίνακας αποτυπώνει την ακόλουθη εξέλιξη:
| Έτος | Όριο πλήρους συνταξιοδότησης | Όριο πρόωρης συνταξιοδότησης |
|---|---|---|
| 2025 | 67 έτη | 62 έτη |
| 2030 | 68 έτη | 63 έτη |
| 2055 | 70 έτη | 65 έτη |
| 2080 | 72 έτη | 67 έτη |
Η προοπτική αύξησης των ορίων συνδέεται με την παραγωγικότητα της εργασίας και το δημογραφικό πρόβλημα, το οποίο φαίνεται να εντείνεται χρόνο με τον χρόνο.
Λιγότερος πληθυσμός, μεγαλύτερο μερίδιο ηλικιωμένων
Για τη γονιμότητα στην Ελλάδα, η έκθεση προβλέπει πολύ αργή άνοδο του δείκτη: από 1,20 το 2025 σε 1,45 το 2080, δηλαδή συνολική μεταβολή μόλις 0,25. Για να μη μειώνεται ο πληθυσμός, ο δείκτης γονιμότητας δεν πρέπει να υποχωρεί κάτω από το 2.
Παράλληλα, το προσδόκιμο ζωής εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται. Στις γυναίκες προβλέπεται να φτάσει τα 90,1 έτη το 2080, από 84,5 έτη το 2025, ενώ στους άνδρες αναμένεται να ανέλθει στα 86,4 έτη, από 79,5 έτη αντίστοιχα.
Στο πεδίο της μετανάστευσης, οι προβολές προβλέπουν σταθερές ετήσιες αφίξεις από 25.000 έως 31.000 άτομα από το 2030 και μετά. Οι αριθμοί αυτοί αντιστοιχούν στο 0,3% έως 0,4% του πληθυσμού της χώρας.
Με αυτές τις παραδοχές, ο συνολικός πληθυσμός της Ελλάδας αναμένεται να περιοριστεί από 10,4 εκατ. το 2025 σε 7,6 εκατ. το 2080. Η μείωση υπολογίζεται στο 27% σε ορίζοντα 55 ετών.
Το ποσοστό του πληθυσμού που βρίσκεται σε ηλικία εργασίας, δηλαδή από 20 έως 64 ετών, εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει από 58% το 2025 σε 50% το 2080. Αντίθετα, το μερίδιο όσων είναι άνω των 65 ετών προβλέπεται να αυξηθεί από 23,9% σε 34,8% την ίδια περίοδο. Για όσους είναι άνω των 80 ετών, το αντίστοιχο ποσοστό αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί, από 7,2% σε 14,9%.
Οι παραδοχές για την οικονομία και το εργατικό δυναμικό
Στις μακροοικονομικές παραδοχές της έκθεσης, ο ρυθμός ανάπτυξης της Ελλάδας προβλέπεται να μειωθεί από 1,6% το 2025 σε 0,4% το 2040 και να σταθεροποιηθεί στο 1% το 2080. Η παραγωγικότητα της εργασίας εκτιμάται ότι θα αυξάνεται κατά μέσο όρο 1,4% την περίοδο 2025–2080, ενώ ο πληθωρισμός προβλέπεται να σταθεροποιηθεί στο 2% από το 2030 και μετά.
Ο πληθυσμός ηλικίας 20–64 ετών αναμένεται να μειωθεί από 6 εκατ. το 2025 σε 3,8 εκατ. το 2080. Παράλληλα, το συνολικό εργατικό δυναμικό προβλέπεται να περιοριστεί από 4,6 εκατ. σε 3,3 εκατ.
Παρά τη συρρίκνωση αυτή, το ποσοστό συμμετοχής στην εργασία εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 77,3% το 2025 σε 85,5% το 2080: άνοδος 8,2 ποσοστιαίων μονάδων σε διάστημα 55 ετών.
Η μεγαλύτερη μεταβολή αναμένεται στις γυναίκες, με τη συμμετοχή τους στην αγορά εργασίας να αυξάνεται από 68,5% το 2025 σε 83,8% το 2080. Για τους άνδρες προβλέπεται οριακή άνοδος, από 86,1% σε 87,3%. Στους εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας, από 55 έως 64 ετών, το ποσοστό συμμετοχής εκτιμάται ότι θα φτάσει το 74,4% το 2080, έναντι 60,8% το 2025.
Η μέση πραγματική ηλικία εξόδου από την αγορά εργασίας προβλέπεται να ανέλθει στα 68,6 έτη το 2080 και για τα δύο φύλα, από 64,9 έτη το 2025. Για την ανεργία στις ηλικίες 15–74 ετών αναμένεται μικρή μείωση, από 8,8% το 2025 σε 6,5% το 2080.
Πώς μεταβάλλονται οι δείκτες εξάρτησης
Ο δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 41,3% το 2025 σε 69,3% το 2080. Η έκθεση αποτυπώνει παράλληλα υποχώρηση της αναλογίας εργαζομένων ανά συνταξιούχο: από 2,4 το 2025 σε 1,5 το 2080.
Ο συνολικός δείκτης εξάρτησης προβλέπεται να ανέλθει από 72,4% το 2025 σε 99,9% το 2080. Η αναλογία αυτή σημαίνει ότι το 2080 σε κάθε εργαζόμενο θα αντιστοιχεί ένα εξαρτώμενο άτομο, παιδί ή συνταξιούχος.