Έναν επενδυτικό «κουμπαρά» για τα παιδιά, στον οποίο θα συμμετέχει και το Δημόσιο, προβλέπει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τα μέτρα της ΔΕΘ. Μέσω του Ατομικού Επενδυτικού Λογαριασμού Ανηλίκων (ΑΕΛΑ), το κράτος θα προσθέτει ποσό ίσο με τις ιδιωτικές εισφορές, με αρχικό ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ ετησίως ανά παιδί.
Στην πράξη, εάν μια οικογένεια καταβάλλει 100 ευρώ τον μήνα, θα συγκεντρώνει μέσα στη χρονιά 1.200 ευρώ από δικές της εισφορές και επιπλέον 1.200 ευρώ από το Δημόσιο. Το συνολικό ποσό θα φτάνει έτσι τα 2.400 ευρώ, πριν συνυπολογιστούν η επενδυτική απόδοση και οι χρεώσεις.
Πρόκειται για λογαριασμό στον οποίο τα χρήματα θα επενδύονται και, κατά κανόνα, θα είναι διαθέσιμα όταν το παιδί συμπληρώσει τα 18 του χρόνια.
Ποια παιδιά θα μπορούν να αποκτήσουν λογαριασμό
Η δυνατότητα ανοίγματος λογαριασμού προβλέπεται να ξεκινήσει από τις αρχές του 2027. Η διαδικασία θα πραγματοποιείται από τον νόμιμο εκπρόσωπο του παιδιού, πριν από τη συμπλήρωση του δεύτερου έτους της ηλικίας του. Σε πρώτη φάση, το μέτρο θα αφορά παιδιά που γεννήθηκαν από το 2025 και μετά, με βάση την ηλικία τους κατά το άνοιγμα.
Δικαιούχοι θα είναι παιδιά με ελληνική ιθαγένεια, καθώς και παιδιά με ιθαγένεια άλλου κράτους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφόσον είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας.
Ο λογαριασμός θα ανοίγεται σε επιλέξιμο χρηματοπιστωτικό πάροχο, όπως τράπεζα, εταιρεία διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων ή ασφαλιστική επιχείρηση.
Χρήματα θα μπορούν να καταβάλλουν, εκτός από τους γονείς, παππούδες, γιαγιάδες, άλλοι συγγενείς, νονοί, ακόμη και επιχειρήσεις. Το συνολικό ετήσιο όριο ιδιωτικών εισφορών ορίζεται σε 10.000 ευρώ ανά παιδί.
Πώς θα υπολογίζεται η κρατική ενίσχυση
Η κρατική συνεισφορά θα πιστώνεται εντός 30 ημερών από κάθε ιδιωτική καταβολή, μέχρι να εξαντληθεί το ετήσιο όριο.
Εάν, για παράδειγμα, καταβληθούν 600 ευρώ μέσα σε μια χρονιά, το κράτος θα προσθέσει άλλα 600 ευρώ. Εάν οι ιδιωτικές εισφορές φτάσουν τις 5.000 ευρώ, η κρατική συμμετοχή θα περιοριστεί αρχικά στα 1.200 ευρώ.
Το ανώτατο όριο προβλέπεται να αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία. Έτσι, από τα 1.200 ευρώ θα διαμορφωθεί στα 1.320 ευρώ μετά την πρώτη πενταετία, στα 1.452 ευρώ μετά τη δεύτερη και στα 1.597,20 ευρώ μετά την τρίτη.
Για να εξασφαλίζεται κάθε φορά η μέγιστη ενίσχυση, θα πρέπει οι ιδιωτικές καταβολές να καλύπτουν τουλάχιστον το αντίστοιχο ποσό. Δεν προβλέπεται, πάντως, υποχρέωση της οικογένειας να αυξάνει τις εισφορές της.
Πού θα επενδύονται τα χρήματα
Τα κεφάλαια θα τοποθετούνται σε επιλέξιμα επενδυτικά προϊόντα, όπως αμοιβαία κεφάλαια, ETF, μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της ΕΕ ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Θα αποκλείονται, μεταξύ άλλων, τα κρυπτοστοιχεία, τα παράγωγα και τα προϊόντα μόχλευσης.
Ο γονέας ή νόμιμος εκπρόσωπος θα επιλέγει ανάμεσα σε τέσσερα επενδυτικά προφίλ. Το συντηρητικό θα περιλαμβάνει αποκλειστικά επενδύσεις σταθερού εισοδήματος, ενώ το ισορροπημένο θα κατανέμει το κεφάλαιο κατά 70% σε σταθερό εισόδημα και κατά 30% σε μετοχές.
Στο αναπτυξιακό προφίλ η αναλογία θα αντιστρέφεται, με 70% σε μετοχές και 30% σε σταθερό εισόδημα. Το δυναμικό θα προβλέπει τοποθέτηση αποκλειστικά σε μετοχές.
Εάν δεν δηλωθεί επιλογή, θα εφαρμόζεται το αναπτυξιακό προφίλ με κεφαλαιακή προστασία των εισφορών. Τρία χρόνια πριν από την ενηλικίωση θα γίνεται αυτόματη μετάβαση στο ισορροπημένο, εκτός εάν ο νόμιμος εκπρόσωπος ζητήσει διαφορετικά.
Προβλέπεται επίσης δυνατότητα αυτοδιαχείρισης, με περιορισμούς και ελέγχους από τον πάροχο. Σε αυτή την περίπτωση, οι απευθείας τοποθετήσεις σε μετοχές και ομόλογα δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν το 30% της συνολικής αξίας του χαρτοφυλακίου.
Τι καλύπτει η προστασία κεφαλαίου και ποιες είναι οι χρεώσεις
Η κεφαλαιακή προστασία θα καλύπτει τις ιδιωτικές εισφορές μέχρι το ετήσιο όριο κρατικής αντιστοίχισης, καθώς και την αντίστοιχη συμμετοχή του Δημοσίου. Κατά την ενηλικίωση, η αξία των επενδύσεων που αντιστοιχούν σε αυτά τα ποσά δεν θα πρέπει να είναι χαμηλότερη από το ονομαστικό τους ύψος.
Τα επιπλέον ποσά δεν θα προστατεύονται αυτόματα. Για αυτά θα μπορεί να επιλεγεί πρόσθετη κάλυψη, με χωριστή χρέωση.
Το συνολικό ετήσιο κόστος της προεπιλεγμένης επενδυτικής επιλογής δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 0,50% της μέσης ετήσιας αξίας του λογαριασμού. Από το συγκεκριμένο όριο εξαιρούνται φόροι, τέλη ρυθμιζόμενων αγορών και το κόστος κεφαλαιακής προστασίας.
Πότε θα επιτρέπεται η ανάληψη
Τα χρήματα θα παραμένουν δεσμευμένα έως τα 18 έτη. Πρόωρη ανάληψη θα επιτρέπεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως σοβαρά προβλήματα υγείας του παιδιού ή θάνατος γονέα, νόμιμου εκπροσώπου ή δικαιούχου.
Σε περίπτωση ανάληψης κατά παράβαση των περιορισμών, θα επιστρέφονται στο Δημόσιο η κρατική συνεισφορά και οι αποδόσεις που της αναλογούν.
Εάν η οικογένεια σταματήσει τις καταβολές, ο λογαριασμός δεν θα κλείνει ούτε θα επιβάλλεται ποινή. Το κεφάλαιο θα παραμένει επενδυμένο, ενώ η κρατική ενίσχυση θα επανεκκινεί με νέες επιλέξιμες εισφορές.
Οι φοροαπαλλαγές και οι επιλογές στα 18
Οι εισφορές έως 10.000 ευρώ ετησίως δεν θα θεωρούνται εισόδημα του παιδιού και δεν θα συνυπολογίζονται σε εισοδηματικά ή κοινωνικά κριτήρια. Θα απαλλάσσονται από φόρο δωρεών και γονικών παροχών, ενώ αφορολόγητα θα είναι τα μερίσματα, οι τόκοι και οι υπεραξίες που πιστώνονται στον λογαριασμό.
Δεν προβλέπεται, ωστόσο, ειδική απαλλαγή των εισφορών από τον έλεγχο προέλευσης των χρημάτων.
Με τη συμπλήρωση των 18 ετών, ο δικαιούχος θα αποκτά τον έλεγχο του λογαριασμού. Θα μπορεί να κάνει ολική ή μερική ανάληψη ή να μεταφέρει τα κεφάλαια σε καταθετικό λογαριασμό, επενδυτικό λογαριασμό ή επενδυτικό ασφαλιστικό προϊόν, χωρίς φορολόγηση της ανάληψης ή της μεταφοράς.