Προειδοποίηση για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές του ελληνικού τουρισμού απηύθυνε, από τη Θεσσαλονίκη, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων (ΠΟΞ), Γιάννης Χατζής, εκτιμώντας ότι, με τις πολιτικές που ακολουθούνται, δεν διαφαίνονται περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης την επόμενη δεκαετία. Στο επίκεντρο της κριτικής του έθεσε το Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο για τον Τουρισμό και τη μεγάλη επέκταση της βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Ο ίδιος διαχώρισε αυτή την προειδοποίηση από την εικόνα για το 2027, για το οποίο ανέφερε ότι δεν υπάρχουν ανησυχητικές ενδείξεις ως προς την πορεία του κλάδου. Οι δηλώσεις έγιναν σε δημοσιογράφους με αφορμή τη συμμετοχή της ΠΟΞ στη διεθνή έκθεση τουρισμού Philoxenia, η οποία διαρκεί έως τις 15 Νοεμβρίου.
Στο επίκεντρο χωροταξικό και βραχυχρόνια μίσθωση
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο κ. Χατζής, από το 2018 έχουν προστεθεί στην αγορά περίπου ένα εκατομμύριο κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης, ενώ οι ξενοδοχειακές κλίνες αυξήθηκαν κατά μόλις 3%, φθάνοντας τις 800.000-850.000.
Ο πρόεδρος της ΠΟΞ υποστήριξε ότι ο χωροταξικός σχεδιασμός περιορίζει ουσιαστικά τη δυνατότητα δημιουργίας νέων ξενοδοχείων στα νησιά, καθώς το μέγεθος των μονάδων που προβλέπεται δεν παρουσιάζει, κατά την εκτίμησή του, επενδυτικό ενδιαφέρον σε προορισμούς όπως η Ρόδος.
«Η Καλαμάτα δεν μπορεί να γίνει Ρόδος σε δύο χρόνια, ούτε η Κόρινθος Κρήτη σε τρία», ανέφερε, αμφισβητώντας τη δυνατότητα γρήγορης υποκατάστασης των καθιερωμένων προορισμών από νέους. Παράλληλα, υποστήριξε ότι το χωροταξικό βασίστηκε σε μελέτη κόστους 50.000 ευρώ, παρότι θα καθορίσει τις επενδύσεις της επόμενης δεκαετίας.
Αύξηση αφίξεων και εσόδων, αλλά όχι δαπάνης ανά επισκέπτη
Για το 2026, ο κ. Χατζής εκτίμησε ότι οι αφίξεις θα καταγράψουν αύξηση περίπου 4% έναντι του προηγούμενου έτους και τα τουριστικά έσοδα περίπου 10%. Ωστόσο, σημείωσε ότι η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη έχει υποχωρήσει ελαφρώς, συνδέοντας την εξέλιξη και με τη διάρκεια παραμονής των επισκεπτών.
«Γενικά η δαπάνη είναι σταθερή εδώ και 15 χρόνια. Έχουμε παραπάνω τουρισμό, αλλά δεν υπάρχει αυτό που όλοι θέλουμε, δηλαδή να δημιουργείται περισσότερος πλούτος ανά επισκέπτη», επισήμανε.
Απέδωσε την εικόνα κυρίως στον μεγάλο αριθμό οικονομικότερων ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης, τα οποία, όπως είπε, έχουν κατά μέσο όρο χαμηλότερες τιμές από τα ξενοδοχεία, αλλά και στην ανάπτυξη του οδικού τουρισμού. Κατά την εκτίμησή του, οι επισκέπτες που φθάνουν με αυτοκίνητο συνήθως δαπανούν λιγότερα και παραμένουν για μικρότερο διάστημα από όσους ταξιδεύουν αεροπορικώς.
Καταγγελίες για παράνομες μισθώσεις στη Β.Ελλάδα
Ο πρόεδρος της ΠΟΞ κατήγγειλε επίσης την ύπαρξη μεγάλου αριθμού καταλυμάτων που ενοικιάζονται παράνομα, αναφέροντας ενδεικτικά την Αλεξανδρούπολη, την Καβάλα, την Πιερία και τη Χαλκιδική.
Σύμφωνα με όσα υποστήριξε, ακίνητα που έχουν αγοραστεί από πολίτες βαλκανικών χωρών μισθώνονται σε συμπατριώτες τους, οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις προμηθεύονται ακόμη και είδη σούπερ μάρκετ από τις χώρες προέλευσής τους. Ο ίδιος συνέδεσε αυτές τις πρακτικές με περιορισμένα οφέλη για την τοπική οικονομία.
Η εικόνα των πτήσεων για το 2027
Σε ό,τι αφορά την επόμενη χρονιά, ανέφερε ότι ο σχεδιασμός από τις βασικές αγορές του ελληνικού τουρισμού προβλέπει ελαφρώς λιγότερες πτήσεις σε σχέση με το 2026. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η μείωση είναι μικρή και δεν αναμένεται να προκαλέσει διαφορά στις πωλήσεις, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο το 2027 να αποδειχθεί τελικά καλύτερο από αυτή την άποψη.
Για τις γεωπολιτικές αναταράξεις, αναγνώρισε ότι επηρεάζουν τον τουρισμό, εκτίμησε όμως ότι ο χρόνος που μεσολαβεί μέχρι ένα ταξίδι παίζει σημαντικό ρόλο. «Όλα επηρεάζουν, αλλά τα τελευταία λίγα χρόνια ο κόσμος έχει κάπως συνηθίσει στις κρίσεις», σημείωσε.
Υπερτουρισμός, φόροι και οι προοπτικές της Θεσσαλονίκης
Ο κ. Χατζής απέρριψε τη θέση ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει πρόβλημα υπερτουρισμού και υποστήριξε ότι η απομάκρυνση από τον οργανωμένο τουρισμό, σε συνδυασμό με την αντίθεση σε νέες ξενοδοχειακές μονάδες, επιτείνει τα προβλήματα για τους κατοίκους.
«Ο οργανωμένος τουρισμός είναι παραγωγική δραστηριότητα και δεν μπορώ να δεχτώ ότι αυτή η παραγωγική δραστηριότητα πρέπει να περιοριστεί, χωρίς σοβαρό επιχείρημα», ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι την τελευταία τριετία οι φόροι στα ξενοδοχεία αυξήθηκαν κατά 250% και τα έσοδα κατά 14%, επισημαίνοντας πάντως ότι ο κλάδος παραμένει κερδοφόρος και διαθέτει δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης, παρά το δύσκολο επενδυτικό περιβάλλον που περιέγραψε. Ειδικά για τη Θεσσαλονίκη, εμφανίστηκε αισιόδοξος, εκτιμώντας ότι η πόλη έχει μόνο καλές μέρες μπροστά της.