Η αντίστροφη μέτρηση για το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω» έχει ξεκινήσει, καθώς στις 15 Ιουνίου ανοίγει μέσω του gov.gr η διαδικασία ελέγχου επιλεξιμότητας για τους ενδιαφερόμενους ιδιοκτήτες ακινήτων. Η υποβολή των τελικών αιτήσεων αναμένεται να ξεκινήσει στις αρχές Σεπτεμβρίου, δίνοντας τη δυνατότητα σε χιλιάδες πολίτες να εξασφαλίσουν επιδότηση που μπορεί να φτάσει ακόμη και το 95% του κόστους ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης της κατοικίας τους.
Η νέα δράση θεωρείται πρωτοποριακή σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς δεν περιορίζεται μόνο στην ενεργειακή αναβάθμιση, αλλά καλύπτει και εργασίες συνολικής ανακαίνισης κατοικιών. Παράλληλα, εντάσσεται στη στρατηγική για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και την αξιοποίηση χιλιάδων ανενεργών ακινήτων που παραμένουν εκτός αγοράς.
Τι είναι το πρόγραμμα «Ανακαινίζω»
Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ 2021-2027 και εντάσσεται στο πρόγραμμα «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή». Βασικός του στόχος είναι η αύξηση του διαθέσιμου στεγαστικού αποθέματος μέσω της επαναφοράς κλειστών κατοικιών στην αγορά, αλλά και η βελτίωση της ποιότητας διαβίωσης σε παλαιές κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία.
Η κυβέρνηση επιδιώκει με τη συγκεκριμένη παρέμβαση να δώσει λύσεις τόσο στο πρόβλημα της στέγασης όσο και στην ανάγκη ενεργειακής αναβάθμισης του γερασμένου κτιριακού αποθέματος της χώρας.
Ποιες κατοικίες μπορούν να ενταχθούν
Το πρόγραμμα αφορά δύο διαφορετικές κατηγορίες ακινήτων.
Η πρώτη κατηγορία αφορά τις λεγόμενες «κλειστές κατοικίες», δηλαδή ακίνητα που παρέμεναν αχρησιμοποίητα κατά τα έτη 2024 και 2025. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, τα ακίνητα αυτά θα μπορούν είτε να χρησιμοποιηθούν ως κύρια κατοικία είτε να διατεθούν αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση.
Η δεύτερη κατηγορία αφορά τις «ανοικτές κατοικίες», δηλαδή σπίτια που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία αλλά παρουσιάζουν ανάγκες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης λόγω παλαιότητας.
Ποιοι είναι οι δικαιούχοι
Δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά πρόσωπα που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια.
Για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία το ανώτατο φορολογητέο εισόδημα διαμορφώνεται από 18.000 ευρώ για άγαμους έως 35.000 ευρώ για οικογένειες με δύο παιδιά.
Για τη δεύτερη εισοδηματική κατηγορία τα αντίστοιχα όρια φτάνουν έως και τις 45.000 ευρώ.
Παράλληλα προβλέπεται ειδική μέριμνα για περιπτώσεις όπου το εισόδημα του 2025 ξεπερνά τα προβλεπόμενα όρια, καθώς θα μπορεί να λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος των εισοδημάτων της τελευταίας τριετίας.
Πόση είναι η επιδότηση
Η βασική επιδότηση ανέρχεται στο 80% του επιλέξιμου κόστους για τους δικαιούχους της πρώτης εισοδηματικής κατηγορίας και στο 70% για τους δικαιούχους της δεύτερης.
Τα ποσοστά αυτά αυξάνονται κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες για συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων και περιοχών, όπως ορεινές και νησιωτικές περιοχές, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, μονογονεϊκά νοικοκυριά και άτομα με αναπηρία.
Οι προσαυξήσεις είναι σωρευτικές, γεγονός που σημαίνει ότι η συνολική επιδότηση μπορεί να φτάσει έως και το 95% για τα χαμηλότερα εισοδήματα και έως το 85% για τα μεσαία εισοδήματα.
Ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληρούν τα ακίνητα
Για να ενταχθεί μια κατοικία στο πρόγραμμα θα πρέπει να διαθέτει οικοδομική άδεια ή άλλο νόμιμο αποδεικτικό στοιχείο πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1990.
Παράλληλα, το ακίνητο δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 120 τετραγωνικά μέτρα επιφάνειας και θα πρέπει να κατατάσσεται ενεργειακά στην κατηγορία Γ ή χαμηλότερη.
Ειδική εξαίρεση προβλέπεται για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, όπου το όριο της επιφάνειας μπορεί να αυξηθεί έως τα 150 τετραγωνικά μέτρα υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Τι προβλέπεται για την ενεργειακή αναβάθμιση
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ενεργειακή απόδοση των κατοικιών.
Σύμφωνα με τους όρους της δράσης, οι ενεργειακές παρεμβάσεις θα πρέπει να αντιστοιχούν τουλάχιστον στο 20% και έως το 40% του συνολικού προϋπολογισμού του έργου. Παράλληλα, θα πρέπει να εξασφαλίζουν αναβάθμιση του ακινήτου κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία.
Με αυτόν τον τρόπο το πρόγραμμα συνδέει την ανακαίνιση των κατοικιών με τους ευρωπαϊκούς στόχους για εξοικονόμηση ενέργειας, μείωση των εκπομπών και αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Πότε ξεκινούν οι αιτήσεις
Η πρώτη φάση ξεκινά στις 15 Ιουνίου 2026 με τη διαδικασία επιλεξιμότητας μέσω του gov.gr. Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να διαπιστώσουν εάν πληρούν τις προϋποθέσεις ένταξης, ώστε να προετοιμάσουν εγκαίρως τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Η κανονική διαδικασία υποβολής αιτήσεων αναμένεται να ανοίξει στις αρχές Σεπτεμβρίου, οπότε και θα ξεκινήσει η αξιολόγηση των φακέλων για την ένταξη στο πρόγραμμα.