Η κυβέρνηση ενέκρινε το σχέδιο Στρατηγικής για τη Διαχείριση Ορυκτών και Άλλων Γεωλογικών Πόρων της Δημοκρατίας της Σερβίας για την περίοδο 2025-2040, με προβολές έως το 2050, και ως εκ τούτου η Εθνοσυνέλευση καλείται να το θέσει προς ψήφιση. Με πλήρη συνεκτίμηση των οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών πτυχών, η εφαρμογή της πρέπει να συμβάλει στη βελτίωση του νομικού πλαισίου, στην επίτευξη ισορροπίας μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και προστασίας του περιβάλλοντος, στην αποκατάσταση εγκαταλελειμμένων μεταλλευτικών εγκαταστάσεων και στη διασφάλιση σταθερού εφοδιασμού με κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες, τόνισε η υπουργός Μεταλλείων και Ενέργειας Ντουμπράβκα Τζέντοβιτς Χαντάνοβιτς.
Έπειτα από μια ταραχώδη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης, η κυβέρνηση της Σερβίας υιοθέτησε το σχέδιο Στρατηγικής για τη Διαχείριση Ορυκτών και Άλλων Γεωλογικών Πόρων της Δημοκρατίας της Σερβίας για την περίοδο 2025-2040, με προβολές έως το 2050. Αρκετές δεκάδες ενστάσεις και προτάσεις έγιναν δεκτές ή εν μέρει δεκτές. Ωστόσο, το κείμενο της στρατηγικής που θα διαβιβαστεί στην Εθνοσυνέλευση για ψήφιση δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη μηχανισμών διαχείρισης κινδύνων, στην κλιματική ουδετερότητα και στην εφαρμογή ενεργειακά αποδοτικών τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα, επισήμανε η κυβέρνηση.
Η στρατηγική βασίζεται στις αρχές της βιώσιμης αξιοποίησης του φυσικού πλούτου, της προστασίας της βιοποικιλότητας, της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή και της μείωσης των αρνητικών επιπτώσεων των εξορυκτικών δραστηριοτήτων, αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Σύμφωνα με την έκθεση για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της εφαρμογής της στρατηγικής, η Σερβία διαθέτει πολλά κοιτάσματα μεταλλικών, μη μεταλλικών και ενεργειακών πρώτων υλών, υπόγειων υδάτων και γεωθερμικής ενέργειας. Οι συντάκτες του συνοδευτικού εγγράφου αναγνώρισαν ότι η εκμετάλλευση ορυκτών πρώτων υλών στη Σερβία προκάλεσε ρύπανση του αέρα, των υδάτων και του εδάφους. Ο μεταλλευτικός κόμβος του Μπορ και του Μάιντανπεκ, καθώς και οι λιγνιτικές λεκάνες της Κολουμπάρα και του Κόστολατ, έχουν πληγεί περισσότερο.
Μια ακόμη πρόκληση που επισημαίνεται στην έκθεση περιβαλλοντικών επιπτώσεων είναι τα εγκαταλελειμμένα μεταλλεία, οι χώροι απόθεσης τελμάτων και οι μεταλλευτικές εγκαταστάσεις που απαιτούν εξυγίανση και αποκατάσταση.
Ενίσχυση του ρόλου του κράτους στον σχεδιασμό και την εποπτεία
Το έγγραφο θέτει ένα μακροπρόθεσμο πλαίσιο για την υπεύθυνη διαχείριση των ορυκτών πόρων και την ενίσχυση του ρόλου του κράτους στον σχεδιασμό, την εποπτεία και τη βελτίωση του τομέα των μεταλλείων και της γεωλογίας, προς όφελος των πολιτών και της βιώσιμης ανάπτυξης των τοπικών κοινοτήτων, δήλωσε το Υπουργείο Μεταλλείων και Ενέργειας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες, στη γεωθερμική ενέργεια και στην ορθολογική αξιοποίηση των φυσικών πόρων
Η υπουργός Ντουμπράβκα Τζέντοβιτς Χαντάνοβιτς δήλωσε ότι η στρατηγική καθορίζει προγράμματα και μέτρα που αποσκοπούν στην ασφαλή προμήθεια εγχώριων εταιρειών και του ενεργειακού συστήματος με ορυκτές πρώτες ύλες, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στη μεγαλύτερη συμμετοχή της εγχώριας βιομηχανίας στην αλυσίδα αξίας, καθώς και στη μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές και στην ενίσχυση της οικονομικής σταθερότητας της χώρας.
Εξήγησε ότι η έμφαση δίνεται ιδίως στις κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες, στη γεωθερμική ενέργεια και στην ορθολογική αξιοποίηση των φυσικών πόρων, παράλληλα με την εφαρμογή υψηλών περιβαλλοντικών και προτύπων ασφάλειας. Αυτός είναι, όπως είπε, ο τρόπος για την προστασία του περιβάλλοντος, τη βελτίωση της ασφάλειας στην εργασία και τη μείωση των κινδύνων για την υγεία των ανθρώπων και την ποιότητα ζωής στις τοπικές κοινότητες.
Υπεύθυνη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών
Η Ντουμπράβκα Τζέντοβιτς Χαντάνοβιτς πρόσθεσε ότι η στρατηγική καθορίζει σαφώς την υπεύθυνη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών και των χώρων ιδιαίτερης φυσικής αξίας, μέσω της αρχής της πρόληψης και του σεβασμού του καθεστώτος προστασίας, καθώς και τη διαφάνεια στις διαδικασίες σχεδιασμού και λήψης αποφάσεων, ώστε οι πολίτες να ενημερώνονται έγκαιρα και να συμμετέχουν στον διάλογο.
Με πλήρη συνεκτίμηση των οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών πτυχών, η εφαρμογή της πρέπει να συμβάλει στη βελτίωση του νομικού πλαισίου, στην επίτευξη ισορροπίας μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης και προστασίας του περιβάλλοντος, στην αποκατάσταση εγκαταλελειμμένων μεταλλευτικών εγκαταστάσεων και στη διασφάλιση σταθερού εφοδιασμού με κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες, υπογράμμισε η υπουργός. Όπως είπε, μακροπρόθεσμα αυτό σημαίνει μεγαλύτερη ασφάλεια, καλύτερη ποιότητα ζωής και υπεύθυνη ανάπτυξη.