Η περιβαλλοντική νομική οργάνωση ClientEarth υπέβαλε καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά της Βουλγαρίας και της Κροατίας, υποστηρίζοντας ότι οι δύο χώρες δεν έχουν δημιουργήσει λειτουργικές συνθήκες για τις κοινότητες ανανεώσιμης ενέργειας, παρά τις υποχρεώσεις τους βάσει του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η οργάνωση προειδοποίησε ότι οι πολίτες εμποδίζονται να παράγουν και να μοιράζονται τη δική τους καθαρή ενέργεια, ενώ η Ευρώπη οδεύει προς τον χειμώνα με ιστορικά χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου. Οι καταγγελίες κατά Βουλγαρίας και Κροατίας έπονται αντίστοιχων ενεργειών κατά της Πολωνίας και της Ουγγαρίας τον Ιούλιο.
Η ClientEarth ζητεί από τις τέσσερις χώρες της ΕΕ να άρουν τα εμπόδια στην τοπική παραγωγή και διαμοιρασμό ανανεώσιμης ενέργειας, ώστε η κοινοτική ενέργεια να καταστεί πρακτική και οικονομικά βιώσιμη επιλογή. Κατά την οργάνωση, αυτή η ενέργεια θα μπορούσε να μειώσει τους λογαριασμούς και την εξάρτηση από εισαγόμενο φυσικό αέριο.
Τα κράτη της ΕΕ όφειλαν να εφαρμόσουν την Οδηγία για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας έως τις 30 Ιουνίου 2021. Η ClientEarth υποστηρίζει ότι οι τέσσερις καταγγελίες αναδεικνύουν πως οι εθνικοί κανόνες εξακολουθούν να εμποδίζουν την κοινοτική ενέργεια, σε αντίθεση με τον νόμο και τη λογική.
Ο Τζος Ρόμπερτς, ειδικός στο ενεργειακό δίκαιο που συνεργάζεται με την ClientEarth για τις καταγγελίες, ανέφερε ότι έχουν περάσει περισσότερα από πέντε χρόνια από την προθεσμία. «Ορισμένες χώρες εξακολουθούν να δυσκολεύουν υπερβολικά ή να καθιστούν απλώς αδύνατο για τους πολίτες τους να αναλάβουν ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση», είπε.
Σύμφωνα με την ClientEarth, οι ενεργειακές κοινότητες επιτρέπουν σε κατοίκους, μικρές επιχειρήσεις και τοπικούς θεσμούς να παράγουν και να μοιράζονται από κοινού ανανεώσιμη ενέργεια, για παράδειγμα μέσω συστοιχίας φωτοβολταϊκών σε σχολείο ή πολυκατοικία. Μπορούν επίσης να συμβάλουν στη μείωση των λογαριασμών για ανθρώπους που δεν διαθέτουν κατάλληλη στέγη ή δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν δική τους εγκατάσταση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναφέρει ότι νοικοκυριά που συμμετέχουν σε ενεργειακές κοινότητες με συνδυασμό ηλιακής και αιολικής ενέργειας θα μπορούσαν να εξοικονομούν έως 930 ευρώ ετησίως. Έως το 2030, η εγκατεστημένη ανανεώσιμη ισχύς των ενεργειακών κοινοτήτων στην ΕΕ θα μπορούσε να αυξηθεί έως και δεκαπλάσια και να επιτρέπει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για 25-30 εκατομμύρια νοικοκυριά, μόνο εφόσον υπάρξουν τα κατάλληλα νομικά πλαίσια, σύμφωνα με την Επιτροπή.
Ο Γκόραν Τσάτσιτς, πρόεδρος της Green Energy Cooperative με έδρα το Ζάγκρεμπ, γνωστής ως ZEZ, χαρακτήρισε κέλυφος το ρυθμιστικό πλαίσιο στην Κροατία. Όπως είπε, φαίνεται καλοφτιαγμένο εξωτερικά για να καλύπτει τις απαιτήσεις της ΕΕ, αλλά «στο εσωτερικό του δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα».
«Έχουμε τρεις επισήμως καταγεγραμμένες ενεργειακές κοινότητες πολιτών στην Κροατία: η μία πιθανότατα έχει ήδη πάψει να λειτουργεί και οι άλλες δύο αγωνίζονται να επιβιώσουν χωρίς σωστό επιχειρηματικό μοντέλο ή στήριξη», εξήγησε.
Η Ελίνα Ιλίεβα, από το Burgas Energy Office, η οποία διαχειρίζεται ενεργειακή κοινότητα με περίπου 130 μέλη, τόνισε ότι οι ενεργειακές κοινότητες δίνουν στους πολίτες τη δυνατότητα να γίνουν παραγωγοί και όχι μόνο καταναλωτές. Πρόσθεσε ότι οι εξαιρετικά αργές, σύνθετες και δυσκίνητες διαδικασίες αποθαρρύνουν τη συμμετοχή.