Μια πολυσυσκευασία αναψυκτικού με την ένδειξη «5+1 δώρο» κοστίζει περίπου 105% περισσότερο ανά λίτρο από τη φιάλη του ίδιου προϊόντος. Μια μεγαλύτερη συσκευασία ελληνικού καφέ είναι περίπου 44% ακριβότερη ανά κιλό από τη μικρότερη, ενώ στα ζυμαρικά η αγορά τεσσάρων χωριστών πακέτων αποδεικνύεται φθηνότερη από την αντίστοιχη πολυσυσκευασία.
Τα παραδείγματα από την ψηφιακή πλατφόρμα PosoKanei δείχνουν γιατί η ένδειξη «δώρο» ή το μεγαλύτερο μέγεθος δεν εξασφαλίζουν την οικονομικότερη αγορά. Η σύγκριση ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο αποκαλύπτει διαφορές που δεν γίνονται πάντοτε αντιληπτές από την τιμή της συσκευασίας. Παράλληλα, η πλατφόρμα επιτρέπει την παρακολούθηση των τιμών κατά τους τελευταίους δύο μήνες.
Τι δείχνουν οι συγκρίσεις σε αναψυκτικό, καφέ και ζυμαρικά
Στο αναψυκτικό, η προσφορά «5+1 δώρο» περιλαμβάνει έξι κουτάκια των 330 ml και πωλείται προς 3,25 ευρώ, με τιμή 1,64 ευρώ ανά λίτρο. Η φιάλη του ίδιου αναψυκτικού, χωρητικότητας 1,5 λίτρου, κοστίζει 1,20 ευρώ, δηλαδή 0,80 ευρώ ανά λίτρο. Παρά το δωρεάν κουτάκι, η πολυσυσκευασία είναι περίπου 105% ακριβότερη ανά λίτρο σε σχέση με τη φιάλη. Η σύγκριση αφορά την τιμή για την ίδια μονάδα ποσότητας και όχι απλώς το ποσό που αναγράφεται σε καθεμία από τις διαφορετικές συσκευασίες.
Στον ελληνικό καφέ, η συσκευασία των 194 γραμμαρίων κοστίζει 3,09 ευρώ, με τιμή 15,93 ευρώ ανά κιλό. Η μεγαλύτερη, των 340 γραμμαρίων, πωλείται προς 7,80 ευρώ, δηλαδή 22,94 ευρώ ανά κιλό. Επομένως, η επιλογή της μεγαλύτερης συσκευασίας συνεπάγεται περίπου 44% υψηλότερη τιμή ανά κιλό από τη μικρότερη. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, η μεγαλύτερη ποσότητα στη συσκευασία δεν συνοδεύεται από χαμηλότερο κόστος για την ίδια ποσότητα καφέ.
Στα ζυμαρικά, ένα πακέτο σπαγγέτι των 500 γραμμαρίων κοστίζει 0,69 ευρώ. Η αγορά τεσσάρων μεμονωμένων πακέτων φτάνει συνολικά τα 2,76 ευρώ, ενώ η πολυσυσκευασία του ίδιου προϊόντος, με τέσσερα πακέτα των 500 γραμμαρίων, κοστίζει 3,07 ευρώ. Για ακριβώς την ίδια ποσότητα, η πολυσυσκευασία είναι ακριβότερη κατά 31 λεπτά, δηλαδή περίπου 11,2% σε σύγκριση με την αγορά των τεσσάρων χωριστών πακέτων. Εδώ η διαφορά δεν αφορά διαφορετικό προϊόν ή διαφορετική συνολική ποσότητα, αλλά την επιλογή ανάμεσα στα χωριστά πακέτα και την ενιαία πολυσυσκευασία.
Η τιμή ανά μονάδα και η πορεία της στον χρόνο
Η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ), Δέσποινα Τσαγγάρη, παρουσίασε τα τρία παραδείγματα στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και ανέφερε ότι «η χαμηλότερη τιμή στο ράφι δεν σημαίνει πάντα και την οικονομικότερη αγορά». Όπως εξήγησε, μια προσφορά, ένα δώρο ή μια μεγαλύτερη συσκευασία μπορεί να κοστίζει περισσότερο για την ίδια ποσότητα προϊόντος, γι’ αυτό έχει σημασία η σύγκριση όχι μόνο της τιμής της συσκευασίας αλλά και της τιμής ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο.
«Με το PosoKanei δίνουμε στους καταναλωτές τη δυνατότητα να κάνουν αυτές τις συγκρίσεις εύκολα, να παρακολουθούν την εξέλιξη των τιμών και να εντοπίζουν τις επιλογές που πραγματικά τους συμφέρουν», είπε. «Στόχος μας είναι να αλλάξουμε τον τρόπο που όλοι ψωνίζουμε: να μη μας καθοδηγεί μόνο η προσφορά που βλέπουμε, αλλά η πραγματική αξία αυτού που αγοράζουμε».
Το ιστορικό τιμών δείχνει επίσης ότι η οικονομικότερη επιλογή μπορεί να αλλάζει με τον χρόνο. Η συγκεκριμένη πολυσυσκευασία ζυμαρικών κόστιζε 2,72 ευρώ στις 18 Σεπτεμβρίου, ενώ την 1η Νοεμβρίου η τιμή της είχε ανέβει στα 3,07 ευρώ. Η αύξηση στο διάστημα αυτό ήταν 35 λεπτά ή περίπου 12,9%. Οι ανατιμήσεις, οι μειώσεις τιμών και οι εναλλαγές των προσφορών μεταβάλλουν τις συγκρίσεις, επομένως μια επιλογή που είναι οικονομικότερη σε μια δεδομένη στιγμή δεν παραμένει απαραίτητα τέτοια και αργότερα.
Μέσω του PosoKanei.gov.gr, οι καταναλωτές μπορούν να συγκρίνουν τις τιμές ανά μονάδα μέτρησης και να εξετάζουν τις μεταβολές τους κατά τους τελευταίους δύο μήνες. Έτσι, η σύγκριση δεν περιορίζεται στην τιμή της συσκευασίας: αποτυπώνει ποια επιλογή κοστίζει λιγότερο για την ίδια ποσότητα προϊόντος και πώς έχει εξελιχθεί η τιμή της. Η δυνατότητα παρακολούθησης του ιστορικού συμπληρώνει τη σύγκριση των διαφορετικών συσκευασιών, δείχνοντας και τις αλλαγές στο κόστος του ίδιου προϊόντος μέσα στο συγκεκριμένο διάστημα.
Ο συνδυασμός αυτών των στοιχείων προσφέρει πληρέστερη εικόνα του κόστους από ό,τι η τελική τιμή της συσκευασίας, το ποσοστό έκπτωσης ή η ένδειξη «δώρο» μεμονωμένα. Μια προσφορά μπορεί να είναι πραγματική, χωρίς να αποτελεί απαραίτητα την οικονομικότερη επιλογή.