Οποιαδήποτε νέα παρέμβαση για τον περιορισμό των επιπτώσεων από την άνοδο των τιμών ενέργειας θα πρέπει να έχει στοχευμένο και προσωρινό χαρακτήρα, χωρίς να παραβιάζει τους δημοσιονομικούς κανόνες, δήλωσε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μετά τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης (ECOFIN). Οι σχετικές αποφάσεις παραπέμπονται στο Eurogroup του επόμενου μήνα.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις βρέθηκαν στην κορυφή της ατζέντας, καθώς ενισχύουν τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, επηρεάζοντας άμεσα νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Κατά τον ίδιο, η Ευρώπη έχει επιδείξει ανθεκτικότητα απέναντι στις διαδοχικές κρίσεις, όμως απαιτείται να ενισχύσει περαιτέρω τη δυνατότητά της να αντιμετωπίζει τις νέες προκλήσεις.
The final Working Session of Day 1 of the Informal Meeting of the Economic and Financial Affairs Council (ECOFIN) with EU Finance Ministers and Central Bank Governors:
The Future of Global Capital – Innovation in the Financial Sector pic.twitter.com/1n1DIU6ldk
— Irish Presidency of the Council of the EU 2026 (@Ireland2026eu) September 18, 2026
Η Μέση Ανατολή και η ενεργειακή ανεξαρτησία
Ο υπουργός επισήμανε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί εκ νέου πιέσεις στις ενεργειακές αγορές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως είπε, δεν έχει τη δυνατότητα να αποτρέψει κάθε εξωτερική κρίση, μπορεί όμως να μειώσει την εξάρτησή της από εξωτερικούς παράγοντες.
Υπογράμμισε ότι η επιτάχυνση της ενεργειακής ανεξαρτησίας αφορά άμεσα την οικονομία, την ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια της Ευρώπης, σε μια περίοδο κατά την οποία οι εξωτερικοί κλυδωνισμοί επανέρχονται.
Στη συνεδρίαση συζητήθηκε και η κατάσταση στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές, με επίκεντρο την άνοδο των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων και την επιβάρυνση που αυτή προκαλεί στους εθνικούς προϋπολογισμούς.
«Οι αποδόσεις έχουν αυξηθεί σε όλες τις μεγάλες οικονομίες, σε γενικές γραμμές για τον ίδιο λόγο: την αυξημένη παγκόσμια ζήτηση για κεφάλαια. Τα spreads εντός της Ευρωζώνης παραμένουν συγκρατημένα, σε σύγκριση με όσα έχουμε βιώσει στο παρελθόν», ανέφερε ο Κυριάκος Πιερρακάκης.
Εκτίμησε ότι, παρά την αβεβαιότητα, δεν έχει διαμορφωθεί συνθήκη οικονομικής αστάθειας αντίστοιχη με προηγούμενες κρίσεις στην ευρωζώνη.
Στοχευμένη στήριξη και επενδύσεις
Ο πρόεδρος του Eurogroup ξεκαθάρισε ότι πιθανές παρεμβάσεις για τις τιμές της ενέργειας πρέπει να προστατεύουν όσους πλήττονται περισσότερο, χωρίς να μεταφέρουν δημοσιονομικά βάρη στο μέλλον.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης επιδιώκουν να ενεργούν γρήγορα και αποτελεσματικά όταν οι συνθήκες δυσχεραίνονται, διατηρώντας παράλληλα τη σταθερότητα των οικονομιών της ΕΕ.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι «πρέπει να αυξήσουμε τις επενδύσεις στην άμυνα, την ψηφιοποίηση και την ενέργεια – επενδύσεις που μπορούν παράλληλα να ενισχύσουν την ανάπτυξη», προσθέτοντας ότι «πρέπει να εξετάσουμε πώς μπορούμε να καταστήσουμε αποτελεσματικότερη τη διαχείριση των οικονομικών μας».
Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο έκτακτης συνεδρίασης του Eurogroup λόγω της ανόδου στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, ο υπουργός δήλωσε: «…Δεν θεωρώ ότι υπάρχει κάτι το έκτακτο όταν συνεδριάζουν οι Υπουργοί Οικονομικών του Eurogroup. Συναντιόμαστε μία φορά τον μήνα, αλλά προφανώς δεν συνομιλούμε μόνο μία φορά τον μήνα.Είμαστε σε καθημερινή επικοινωνία και αλληλεπιδρούμε σε καθημερινή βάση. Αυτή είναι άλλωστε η ουσία της διαχείρισης πολιτικής, η οποία απαιτεί στενή παρακολούθηση της κατάστασης.Υπάρχει μια γαλλική έκφραση που γνωρίζω, langue de bois. Η “στενή παρακολούθηση της κατάστασης” μπορεί ορισμένες φορές να ακούγεται σαν στερεότυπη έκφραση. Αν όμως υπάρχει μια κατάσταση που πράγματι απαιτεί στενή παρακολούθηση, είναι αυτή.Επομένως, θα συνεχίσουμε να βρισκόμαστε σε καθημερινή επικοινωνία και να παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις. Εφόσον υπάρξει ανάγκη, όπως έχουμε κάνει και στο παρελθόν, θα συνεδριάσουμε εκ νέου μέσω τηλεδιάσκεψης. Αυτή τη στιγμή, ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν βρίσκεται στον σχεδιασμό μας».
The Future of Global Capital – Innovation in the Financial Sector pic.twitter.com/1n1DIU6ldk
— Irish Presidency of the Council of the EU 2026 (@Ireland2026eu) September 18, 2026
Πρόταση για φορολόγηση των ενεργειακών εταιρειών
Παράλληλα, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συζητούν την πιθανότητα έκτακτης φορολόγησης των υπερκερδών ενεργειακών εταιρειών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συζήτηση εντείνεται όσο οι τιμές των καυσίμων και του φυσικού αερίου αυξάνονται, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Λαρς Κλίνγκμπαϊλ, ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατά τη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ στο Δουβλίνο την Παρασκευή, να παρουσιάσει επιλογές για τη φορολόγηση των κερδών πετρελαϊκών εταιρειών.
«Αρκετά κράτη-μέλη ζητούν εδώ και καιρό να παρουσιαστούν σχετικά μοντέλα» δήλωσε ο Κλίνγκμπαϊλ, ζητώντας προτάσεις μέχρι τον επόμενο μήνα. «Οι πολίτες βλέπουν ότι οι πετρελαϊκές εταιρείες εκμεταλλεύονται την κατάσταση, επιβάλλουν υπερβολικές χρεώσεις και αυξάνουν σημαντικά τα κέρδη τους».
Ο επίτροπος Οικονομίας της ΕΕ, Βάλντις Ντομπρόβσκις, διευκρίνισε ότι η Κομισιόν δεν εξετάζει «σε αυτό το στάδιο» πανευρωπαϊκό μηχανισμό φορολόγησης. Δήλωσε, ωστόσο, ότι η Επιτροπή είναι «έτοιμη να συμμετάσχει στη συζήτηση», ενώ υπενθύμισε πως κάθε κράτος-μέλος μπορεί να επιβάλει εθνικούς φόρους.
Τιμές πετρελαίου, φυσικού αερίου και καυσίμων
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου έχουν επιστρέψει πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, καταγράφοντας αύξηση περίπου 50% σε σύγκριση με τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στο Ιράν. Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή απειλεί περισσότερες διαδρομές εφοδιασμού.
Οι αγορές παραγώγων δείχνουν ότι οι επενδυτές δεν προεξοφλούν άμεση πτώση των τιμών. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η βενζίνη κοστίζει κατά 24% περισσότερο σε σχέση με έναν χρόνο πριν, ενώ η αύξηση στο ντίζελ φτάνει το 38%. Το κόστος των αεροπορικών καυσίμων έχει υπερδιπλασιαστεί.
Η τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου διαπραγματεύεται στα 81 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αυξημένη κατά 150% σε ετήσια βάση. Αναλυτές εκτιμούν ότι μπορεί να προσεγγίσει τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Στη Γερμανία, η μέση τιμή του ντίζελ έφτασε την Τετάρτη στο ιστορικό υψηλό των 2,45 ευρώ ανά λίτρο και η βενζίνη στα 2,31 ευρώ, σύμφωνα με την ADAC, τη μεγαλύτερη ένωση αυτοκινητιστών στην Ευρώπη.
Στην Ολλανδία, η βενζίνη διαμορφώθηκε στα 2,73 ευρώ ανά λίτρο και το ντίζελ στα 2,78 ευρώ. Υψηλότερες τιμές καταγράφονται στη Δανία για τη βενζίνη και στη Φινλανδία για το ντίζελ. Στην Ελλάδα, η μέση τιμή της αμόλυβδης παραμένει πάνω από τα 2,10 ευρώ το λίτρο, ενώ σε πρατήρια της Αττικής φτάνει τα 2,20 ευρώ.
Family photo
Economic and Financial Affairs Ministers and Central Bank Governors pic.twitter.com/gci7CxpjHU
— Irish Presidency of the Council of the EU 2026 (@Ireland2026eu) September 18, 2026
Μέτρα σε Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία και Γερμανία
Οι υψηλές τιμές καυσίμων έχουν εξελιχθεί σε σημαντικό ζήτημα για την πολιτική σκηνή της Γαλλίας και της Ιταλίας, οι οποίες οδηγούνται σε εκλογές το επόμενο έτος.
Στην Ιταλία, ο δεξιός κυβερνητικός συνασπισμός της Τζόρτζια Μελόνι ανακοίνωσε ότι από το επόμενο έτος θα καταργήσει τα τέλη κυκλοφορίας για 14,5 εκατομμύρια αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες. Το δημοσιονομικό κόστος του μέτρου υπολογίζεται σε περισσότερα από 2 δισ. ευρώ και προστίθεται στη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο ντίζελ, η οποία έχει κοστίσει 2,8 δισ. ευρώ.
«Επιλέξαμε να ανακατευθύνουμε μέρος των πόρων που χρησιμοποιούνταν για την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών των καυσίμων σε ένα απλό, μόνιμο μέτρο, σχεδιασμένο ειδικά για όσους χρησιμοποιούν καθημερινά αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες για να πάνε στη δουλειά τους, να μεταφέρουν τα παιδιά τους ή να εξυπηρετούν τις μετακινήσεις τους», δήλωσε η Μελόνι.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ζήτησε την «πλήρη κινητοποίηση» της κυβέρνησης για την επάρκεια και τις τιμές καυσίμων. Στις πρωτοβουλίες περιλαμβάνεται η αναζήτηση προμηθειών στη διεθνή αγορά και η επιδίωξη για «ειρηνική επαναλειτουργία» των Στενών του Ορμούζ.
Γάλλοι αλιείς απέκλεισαν την Πέμπτη την πρόσβαση σε δύο λιμάνια και σε εγκατάσταση αποθήκευσης καυσίμων στη νότια Γαλλία, διαμαρτυρόμενοι για την τιμή του ντίζελ, η οποία ανήλθε στα 2,37 ευρώ το λίτρο, κοντά στο ιστορικό ρεκόρ των 2,38 ευρώ.
Η υπουργός Αλιείας Κατρίν Σαμπό ανακοίνωσε ότι οι αποκλεισμοί τερματίστηκαν μετά από έξι ώρες διαπραγματεύσεων. Η γαλλική κυβέρνηση δεσμεύτηκε να διαθέσει άτοκα δάνεια σε αλιείς με προβλήματα ρευστότητας και να συνδέσει τη στήριξη με τις μεταβολές των τιμών καυσίμων.
Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί παρέτεινε έως το τέλος του έτους τις έκτακτες επιδοτήσεις καυσίμων για τη γεωργία, την αλιεία και τις κατασκευές. Η κυβέρνηση δεν προσανατολίζεται, ωστόσο, σε οριζόντια μείωση των τιμών για όλους τους καταναλωτές.
«Τα οριζόντια μέτρα που αφορούν τους πάντες –ακόμη και όσους δεν τα χρειάζονται– αποτελούν ψευδαίσθηση», δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ο υπουργός Οικονομικών της χώρας, Ρολάν Λεσκίρ. «Γιατί; Επειδή τελικά θα πρέπει να τα χρηματοδοτήσουμε».
Η Ισπανία διπλασίασε τον Αύγουστο την έκπτωση φόρου στο ντίζελ, στα 0,20 ευρώ ανά λίτρο από την 1η Σεπτεμβρίου, μετά την αύξηση των τιμών κατά 15,7% τον Ιούλιο.
Στη Γερμανία, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι «σύντομα» θα υπάρξει δράση για τον περιορισμό των επιπτώσεων από τις τιμές-ρεκόρ. Το Βερολίνο είχε μειώσει τους φόρους στα καύσιμα για δύο μήνες, τον Μάιο, αλλά το μέτρο έληξε όταν η αναζωπύρωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή προκάλεσε νέα άνοδο στο πετρέλαιο.
Το κεντροδεξιό CDU του Μερτς υπέστη βαριά ήττα από το ακροδεξιό AfD στις εκλογές του κρατιδίου της Σαξονίας-Άνχαλτ. Δύο ακόμη περιφερειακές εκλογικές αναμετρήσεις αναμένεται να πραγματοποιηθούν το Σαββατοκύριακο, με το AfD να έχει εστιάσει την εκστρατεία του στην επιστροφή στις φθηνές εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου, από τις οποίες η Ευρώπη απομακρύνθηκε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.