Η Greenpeace Βουλγαρίας και η Za Zemiata («Για τη Γη») δήλωσαν ότι θα καταθέσουν σήμερα καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για επανειλημμένες αποτυχίες των βουλγαρικών αρχών να επιβάλουν την περιβαλλοντική νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε τέσσερις λιγνιτικές μονάδες. Εξέφρασαν την άποψη ότι οι θεσμοί δίνουν προτεραιότητα στα οικονομικά συμφέροντα αντί για τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις Greenpeace Βουλγαρίας και Za Zemiata συνέταξαν καταγγελία, την οποία θα υποβάλουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σχετικά με αυτό που περιέγραψαν ως μακροχρόνιες παραβιάσεις από τέσσερις μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα που συνδέονται με τον Βούλγαρο επιχειρηματία Χρίστο Κοβάτσκι. «Οι βουλγαρικοί θεσμοί αρνούνται να εφαρμόσουν την περιβαλλοντική νομοθεσία της ΕΕ όπως προβλέπεται, ευνοώντας τους ιδιοκτήτες άνθρακα εις βάρος των ανθρώπων και της φύσης. Αυτή η καταγγελία παρέχει αποδεικτικά στοιχεία ώστε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να κινήσει διαδικασίες επί παραβάσει», δήλωσε η περιβαλλοντική δικηγόρος Ρεγγίνα Στοΐλοβα.
Οι καταγγελλόμενες παραβιάσεις από το 2018 έως το 2023 αφορούν τους θερμοηλεκτρικούς σταθμούς Μπόμποβ Ντολ στο Γκολέμο Σέλο, Μπρίκελ στο Γκάλαμποβο, Ρεπούμπλικα στο Πέρνικ και Μάριτσα 3 στο Ντιμιτρόβγκραντ. Οι δύο ομάδες δήλωσαν ότι εξάντλησαν όλους τους μηχανισμούς σε εθνικό επίπεδο για την απόδοση ευθυνών στους ρυπαντές και την προστασία των πολιτών και του περιβάλλοντος που επηρεάζονται.
Οι δύο ομάδες έχουν εξαντλήσει όλα τα νομικά μέσα σε εθνικό επίπεδο
Αντί να επιβάλλουν τα περιβαλλοντικά πρότυπα, οι βουλγαρικοί θεσμοί —συμπεριλαμβανομένων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Υδάτων, της Εκτελεστικής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος και των περιφερειακών επιθεωρήσεων περιβάλλοντος και υδάτων— έχουν επανειλημμένα εκδώσει άδειες σε παραβάτες, επιβάλει χαμηλά ή αναποτελεσματικά πρόστιμα και αγνοήσει σοβαρά περιστατικά ρύπανσης που απειλούν τη δημόσια υγεία, πρόσθεσαν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις.
«Αυτές οι λιγνιτικές μονάδες προστατεύονται από ένα θεσμικό δίκτυο που θωρακίζει την αδιαφανή επιχειρηματική δραστηριότητα του Κοβάτσκι στον άνθρακα. Χιλιάδες Βούλγαροι που ζουν κάτω από αυτές τις καμινάδες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ανεξέλεγκτη ρύπανση χωρίς καμία λογοδοσία», δήλωσε η διευθύντρια της Greenpeace Βουλγαρίας, Μεγκλένα Αντόνοβα.
Οι κυρώσεις θα μπορούσαν να ήταν υψηλότερες κατά εκατομμύρια ευρώ
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, και τα βουλγαρικά δικαστήρια απέτυχαν να ενεργήσουν. Κατά τη διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών, αφού οι Μπρίκελ και Μάριτσα 3 έκλεισαν προσωρινά το 2022, οι μονάδες συνέχισαν να λειτουργούν για τρία χρόνια. Κατά την εν λόγω εξαετή περίοδο, οι μονάδες που συνδέονται με τον Κοβάτσκι απέφυγαν σχεδόν 2,5 εκατ. ευρώ σε κυρώσεις, υπολόγισαν οι οργανώσεις, τονίζοντας ότι η Μπρίκελ πλήρωσε μόλις 3.300 ευρώ σε πρόστιμα.
Στα επίσημα έγγραφα, ο επιχειρηματίας δεν εμφανίζεται να κατέχει μερίδιο ιδιοκτησίας στις περισσότερες από τις εταιρείες με τις οποίες τον συνδέουν συστηματικά τα μέσα ενημέρωσης. Ο Κοβάτσκι έχει δηλώσει μόνο ότι είναι σύμβουλος σε ορισμένες από αυτές. Ερευνητικοί δημοσιογράφοι έχουν εξασφαλίσει έγγραφα που υποδεικνύουν ότι ελέγχει έναν όμιλο εταιρειών μέσω μιας εταιρείας συμμετοχών με την ονομασία Orion, κάτι που ο ίδιος διέψευσε.
Οι παραβιάσεις περιλαμβάνουν παράνομη απόρριψη λυμάτων
Οι παραβιάσεις των αδειών συνίσταντο σε παράνομες εκπομπές στην ατμόσφαιρα, παράνομη απόρριψη λυμάτων σε ποτάμια και χρήση απαγορευμένων καυσίμων.
«Σε μια προσπάθεια να μειώσουν το κόστος παραγωγής, οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής από άνθρακα που συνδέονται με τον Κοβάτσκι έχουν συστηματικά συγκαίει απόβλητα και βιομάζα μαζί με άνθρακα, χωρίς να διαθέτουν τις απαραίτητες άδειες. Ακόμη και μετά την απόκτηση των απαιτούμενων αδειών, οι φορείς εκμετάλλευσης έχουν υπερβεί σημαντικά τα όρια βιομάζας που καθορίζονται σε αυτές», αναφέρεται σε έκθεση που συνοδεύει την ανακοίνωση.
Παράλληλα, οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής έχουν αποκομίσει εκατομμύρια από δικαιώματα εκπομπών άνθρακα που εξοικονόμησαν, προσθέτει το έγγραφο. Ανάλυση της Za Zemiata εκτιμά τις ζημίες για την περίοδο 2017-2021 σε 75 εκατ. ευρώ για πέντε μονάδες που συνδέονται με τον Κοβάτσκι, τέσσερις από τις οποίες αποτελούν αντικείμενο της νέας καταγγελίας.
Επίθεση σε ακτιβίστρια που ζει κοντά στο Μπόμποβ Ντολ
«Όχι μόνο δεν υπήρξε καμία λογοδοσία, αλλά οι ακτιβιστές αντιμετωπίζουν και επιθετικότητα επειδή μιλούν ανοιχτά. Το Σαββατοκύριακο, η Ντανιέλα Τόνεβα, ακτιβίστρια που αντιτίθεται στη λιγνιτική μονάδα Μπόμποβ Ντολ, δέχθηκε επίθεση αφού μίλησε για τη σοβαρή ρύπανση της μονάδας και τους δεσμούς μεταξύ του Χρίστο Κοβάτσκι και του προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου Μπόμποβ Ντολ, Κρασιμίρ Τσαβραγκάνσκι», δήλωσε η Beyond Fossil Fuels, συνεργαζόμενη οργάνωση.
Συγκεκριμένα, κάποιος έχυσε μπογιά στο αυτοκίνητο της Τόνεβα και έσπασε το παράθυρό της με μια πέτρα που πέταξε μέσα στο σπίτι. Η ίδια δήλωσε στη Svobodna Evropa (RFE/RL) ότι οι τοπικές αρχές είναι εχθρικές απέναντί της λόγω του ακτιβισμού της. Η εταιρεία που λειτουργεί την κοντινή εγκατάσταση Μπόμποβ Ντολ καταδίκασε την επίθεση.