Σε μια κρίσιμη συγκυρία για την παγκόσμια οικονομία, η κυβέρνηση προχωρά στην ενεργοποίηση ενός πανίσχυρου χρηματοδοτικού εργαλείου. Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (ΚΚΤ), με συνολικούς πόρους ύψους 5,3 δισ. ευρώ για την εξαετία 2026-2032, έρχεται να πάρει τη σκυτάλη από το Ταμείο Ανάκαμψης, στοχεύοντας στην ουσιαστική στήριξη 1,5 εκατομμυρίου νοικοκυριών και 70.000 επιχειρήσεων.
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας κατέθεσε ήδη το σχετικό νομοσχέδιο στη Βουλή, προτείνοντας τη σύσταση μιας Συντονιστικής Αρχής και μιας Ειδικής Επιτροπής που θα διαχειριστούν αυτά τα κεφάλαια. Η ανάγκη για άμεση δράση είναι επιτακτική, καθώς από το 2027 η επέκταση του Συστήματος Εμπορίας Ρύπων (ETS2) αναμένεται να επιβαρύνει σημαντικά το κόστος στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, πλήττοντας κυρίως τα ευάλωτα στρώματα και την ύπαιθρο.
Επιδοτήσεις για σπίτια, θέρμανση και «Κοινωνικό Leasing»
Το σχέδιο που υποβλήθηκε στις Βρυξέλλες περιλαμβάνει 25 στοχευμένες δράσεις, με τις περισσότερες να εκκινούν το φθινόπωρο του 2026. Η ναυαρχίδα των παρεμβάσεων είναι το νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ», προϋπολογισμού 1,2 δισ. ευρώ, το οποίο αφορά 62.000 κατοικίες. Η επιδότηση θα καλύπτει ακόμα και τον ΦΠΑ, επιτρέποντας σε ιδιοκτήτες να πραγματοποιήσουν εργασίες αξίας 24.800 ευρώ καταβάλλοντας μόλις 5.000 ευρώ.
Παράλληλα, διατίθενται 930 εκατ. ευρώ για την αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το «Κοινωνικό Leasing», ύψους 174 εκατ. ευρώ, που θα επιτρέψει σε 12.500 νοικοκυριά να μισθώσουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο με μηνιαίο αντίτιμο έως 145 ευρώ. Ειδική μέριμνα λαμβάνεται για τα Άτομα με Αναπηρία, με επιδοτήσεις έως και 100% για ηλεκτρικά αμαξίδια και mobility scooters.
Κοινωνική στέγη και στήριξη των επιχειρήσεων
Μια από τις πιο καινοτόμες δράσεις αφορά την ανέγερση 2.350 ενεργειακών διαμερισμάτων (κλάσης Α+) σε τέσσερα πρώην στρατόπεδα στο Χαϊδάρι, τις Αχαρνές, τη Θεσσαλονίκη και την Πάτρα. Το έργο αυτό, ύψους 435 εκατ. ευρώ, θα προσφέρει στέγη σε 7.000 πολίτες με χαμηλό μίσθωμα. Επιπλέον, από το 2027, το επίδομα θέρμανσης θα ενισχύεται ετησίως με 340 εκατ. ευρώ για να απορροφηθούν οι αυξήσεις στα καύσιμα.
Στον τομέα των επιχειρήσεων, 10.000 πολύ μικρές μονάδες θα μοιραστούν 394 εκατ. ευρώ για ενεργειακή αναβάθμιση. Επίσης, παρέχονται ισχυρά κίνητρα για την αγορά ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων και ταξί. Για παράδειγμα, μια εταιρεία που αγοράζει ένα van αξίας 50.000 ευρώ μπορεί να εισπράξει πίσω έως και 32.000 ευρώ μέσω των επιδοτήσεων, ενώ οι ιδιοκτήτες ταξί δικαιούνται ενίσχυση έως 29.000 ευρώ για προσβάσιμα οχήματα.
Η «Κάρτα Ευάλωτου» και η πρόσβαση στις ενισχύσεις
Για να διασφαλιστεί ότι οι πόροι θα φτάσουν σε εκείνους που τους έχουν πραγματικά ανάγκη, θεσμοθετείται το Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης και η «Κάρτα Ευάλωτου». Σε κάθε Περιφέρεια θα λειτουργούν υπηρεσίες μίας στάσης (one-stop shop) για την καθοδήγηση των πολιτών. Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ) υπογραμμίζει ότι η πρόσβαση πρέπει να είναι ουσιαστική, ζητώντας ειδική φροντίδα για τους ηλικιωμένους και τους κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών, ώστε η ενεργειακή μετάβαση να μην αφήσει κανέναν πολίτη στο περιθώριο.